صفحه 2 از 2 نخست 12
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: هفت نوع ازدواج دوران جاهلیت

  1. #11

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    نوشته
    646
    مورد تشکر
    1,333 پست
    حضور
    20 روز 13 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی




    پرسش:
    پیش از اسلام چه ازدواجهایی میان اعراب جاهلی وجود داشت؟

    پاسخ:

    پیش از اسلام ازدواجهای متعددی وجود داشت که اسلام مهر بطلان بر آنها زد، برخی از این ازدوجها عبارتند از:
    یک،شغار
    در اين نكاح، مرد عرب دختر يا خواهرش را به ازدواج با مردى ديگر درمى آورد و در برابر، آن ديگرى نيز دختر يا خواهرش را به تزويج او درمى آورد. بر اين اساس، مهريه اى در بين نبود و هر زن، مهريه زن ديگر محسوب مى شد(1) رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) اين نكاح را منع كرد،(2)
    دو: نکاح بدل:
    در نكاح بدل، مردى به مرد ديگر مى گفت: تو براى من دست از همسرت بردار! و من نيز براى تو دست از همسرم بر مى دارم. پس اگر آن مردِ مخاطب اين تقاضا را اجابت مى كرد، آن گاه اين خود مبادله اى در ازدواج به شمار مى آمد.(3) يك بار نيز فردى به نام عيينة بن حصن، رئيس قبيله بنى فزاره از شخص رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) تقاضاى نكاح بدل در مورد يكى از زنان آن حضرت كرد، اما حضرت به او فرمودند كه خداوند آن را حرام ساخته است.(4)
    سه، اسبضاع:
    مرد عرب، هرگاه مى خواست فرزندى نجيب يا شجاع و يا باكرامت و... داشته باشد، از همسرش مى خواست نزد كسى كه چنان صفات برجسته اى دارد برود و از او بخواهد كه با او نزديكى كند. هنگامى كه همسر وى نزد ديگرى مى رفت، زوج اصلى از مجامعت با آن زن دورى مى كرد تا زن از آن مرد باردار شود و سپس وقتى بچه به دنيا مى آمد به همان شوى اصلى منتسب مى شد.(5)
    گاهى نيز زنى بى شوهر از مرد بيگانه اى تقاضاى «استبضاع» و مجامعت مى كرد.(6)
    هم چنين رسمِ برده داران بر اين بود كه كنيزان خود را به استبضاع با جوانان زيبارو يا زورمند وا مى داشتند تا فرزندانى به همان شكل برايشان بزايند و در نهايت، سود بيش ترى به ايشان برسانند.(7)
    چهار، ازدواج مقت:
    ازدواج مرد با زن پدر خود، را اردواج مقت گویند.مردم عرب، به اين ازدواج، «مقت» نام داده اند; به معناى اين كه «مايه نفرت» بوده است،در برخى منابع معتبر تاريخى تصريح شده كه چنين نكاحى از نظر عرب پيش از اسلام، حرام نبوده است.(8) هم چنين بايد اذعان كرد كه بيش تر منابع تاريخى بر اين نكته پاى فشرده اند كه اين ازدواج، نزد خود عرب بسيار زشت و قبيح بوده است.(9) اجراى اين نكاح وراثتى در يثرب با اين رسم همراه بوده است كه پس از وفات يك مرد، بى درنگ، پسر (يا وارث ديگر) جامه خود را بر سر زن بازمانده، مى انداخت تا بدين سان، ارث بردن نسبت به نكاح او را اعلام كند، آن گاه اگر مى خواست او را همسر خويش مى ساخت يا آن كه او را باز مى داشت تا مالى بپردازد و خود را برهاند(10).
    پنج، ازدواج مضامده:
    مضامده، عبارت از معاشرت زن با مرد اجنبی (غیر از همسر) است. در جاهلیت، مضامده در ایام قحطی و فقر اتفاق می افتد. در آن زمان، مرد فقیر همسر خود را به بازاری مخصوص می آورد تا یك مرد غنی او را برگزیند. آن گاه زن در اختیار آن مرد قرار می گرفت و از این طریق، هم خود زن از شرّ گرسنگی و تنگ دستی نجات می یافت و هم آن كه پس از مدتی با مال و طعام به خانه شوی اصلی اش برمی گشت. گفتنی است كه در مدت مضامده یك زن، او فقط در اختیار همان مرد مضامده كننده قرار داشت، به طوری كه از شوهر اصلی دور می ماند و نیز در یك زمان، به مضامده های متعدد (با چند مرد) نمی پرداخت. البته عرب آن را كاری ناپسند می دانست و از روی ناچاری به آن تن می داد، چنان كه شاعر جاهلی می سراید: «... انی رأیتُ الضَّمْد شیئاً نكراً...; من مضامده را كاری زشت یافتم».(11)
    شش، ازدواج مخادنه:
    «مخادنه» در لغت به معنای «مصاحبه» و «دوستی داشتن» است; یعنی زنی برای خود، مردی را، و مرد برای خود، زنی را به دوستی برمی گزید و آن دو دوست با
    هم رفت و آمد و نزدیكی می كردند. پس هرگاه فرزندی زاده می شد، زن اعلام می كرد كه آن فرزند برای فلان كس است، سپس مرد، همان زن را به ازدواج خود در می آورد(12)
    هفت، ازدواج رهط:
    در ازدواج رهط، گروهی از مردان (رهط) كه كمتر از ده نفر بودند، همگی با یك زن آمیزش می كردند كه این عمل، براساس رضایت آن زن و توافق این گروه از مردان بود. پس هرگاه زن باردار می شد و وضع حمل می كرد، زن همه آن مردان را فرامی خواند كه همگی باید حاضر می شدند. سپس زن، رو به آن جمع می گفت: «همگی به آن چه از كار شما بوده آگاهید; من فرزندی زاییده ام» و در آن زمان، یكی از مردان را معین می كرد و با اشاره به مولود، خطاب به او می گفت: «ای فلان كس! این پسر توست، هر اسمی كه دوست داری روی او بگذار». بدین سان، زن مولودش را به یكی از افرادِ رهط (گروه) منتسب می كرد كه شخص مخاطب نیز حق انكار نداشت. البته این در صورتی بود كه مولود پسر باشد، امّا اگر دختر بود، زن چنین نمی كرد، زیرا عرب از مولود دختر كراهت داشت و حتی احتمال قتل آن مولود درمیان بود.(13)

    منابع:

    1. آلوسى، محمود شكرى، بلوغ الارب فى معرفة احوال العرب، تحقيق محمد بهجة أثرى، بيروت، دارالكتب العلميه، 1314 ق، ج 2، ص 5
    2. قال رسول اللّه(صلى الله عليه وآله): «لاشغار فى الاسلام»، كركى (محقق)، جامع المقاصد، قم، مؤسسه آل البيت(عليهم السلام)، 1411 ق؛ شافعى، كتاب الأم، بيروت، دارالفكر، 1403 ق / 1983 م، ج 5، ص 83.
    3. آلوسى، همان، ج 2، ص 5; جوادعلى، المفصل فى تاريخ العرب قبل الاسلام، بى جا، بى نا، 1413 ق / 1993 م، ج 5، ص 537.
    و على هاشمى، هاشمى، على، المرأة فى الشعر الجاهلى، بغداد، مطبعة المعارف، 1960 م، ص 162
    4. ترمانينى، الزواج عند العرب فى الجاهلية والاسلام، دمشق، طلاس، [بى تا]، ص 32 ـ 34
    5.آلوسى، همان، ج 2، ص 4.
    6.ترمانينى، همان، ص 20.
    7.جوادعلى، همان، ج 5، ص 539.
    8.طبرى، ابوجعفر محمدبن جرير، جامع البيان، تحقيق صدقى جميل عطّار، بيروت، دارالفكر، 1419 ق / 1999 م، ج 3، ص 421 بغدادى، محمدبن حبيب، المحبّر، تصحيح ايلزه ليختن شتيتر، بيروت، منشورات درالآفاق الجديده، [بى تا]، ص 325.
    9.على هاشمى، همان، ص 163
    10.طبری، همان، ج 3، ص 406 و جوادعلى، همان، ج 5، ص 534 ـ 535.
    11.ترمانينى،همان، ص 22 ـ 23.
    12.محمدبن حبیب، المحبّر، تصحیح ایلزه لیختن شتیتر، بیروت، منشورات درالآفاق الجدیده، [بی تا]، ص 34.
    13.آلوسی، همان، ج ۲، ص ۴.


    ویرایش توسط عماد : ۱۳۹۷/۰۶/۰۱ در ساعت ۰۹:۵۲


صفحه 2 از 2 نخست 12

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود