صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: نقش خانواده در بهداشت روانی از دیدگاه قرآن

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325

    نقش خانواده در بهداشت روانی از دیدگاه قرآن




    نقش خانواده در بهداشت روانی از دیدگاه قرآن



    مفهوم بهداشت روانى‏

    روان ‏پزشکان فردى را از نظر روانى سالم مى ‏دانند که تعادلى میان رفتارها و کنترل او در مواجهه با مشکلات اجتماعى وجود داشته باشد. از این دیدگاه انسان و رفتارهاى او در مجموع یک دستگاه در نظر گرفته مى ‏شود که براساس کیفیات تأثیر و تأثر متقابل عمل مى ‏کند.

    با این نگاه ملاحظه مى‏شود که چگونه عوامل متنوع زیستى انسان بر عوامل روانى – اجتماعى او اثر گذاشته و یا برعکس از آن اثر مى
    پذیرد؛ به سخنى دیگر در بهداشت و تعادل روانى، انسان به تنهایى مطرح نیست بلکه آن چه مورد بحث قرار مى ‏گیرد، پدیده ‏هایى است که در اطراف او وجود دارند و بر جمع نظام او تأثیر مى ‏گذارند و از آن متأثّر مى ‏شوند.

    برخى بهداشت روانى را عبارت از پیشگیرى از پیدایش بیمارى ‏هاى روانى و سالم‏ سازى محیط روانى و اجتماعى دانسته ‏اند تا افراد جامعه بتوانند با برخوردارى از تعادل روانى با عوامل محیط خود رابطه و سازگارى صحیح برقرار کرده تا بتوانند به هدف ‏هاى اعلاى تکامل انسانى برسند.

    به سخنى دیگر از آن‏جایى که انسان ترکیبى از خیر و شر، ماده و معنویت و تن و جان است همواره در حالت کشمکش درونى است. از این‏ رو، هر لحظه در معرض بحران ‏هاى شخصیتى و خروج از تعادل است. براى حفظ تعادل شخصیتى، قرآن دستورها و آموزه ‏هایى را بیان نموده است که در سایه آن شخصیت انسانى از تعادل لازم برخوردار خواهد شد.




  2. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    بهداشت روانى عبارت است از ایجاد تعادل شخصیتى در درون، میان آن‏چه فطرت و غریزه نامیده مى ‏شود؛ و در بیرون، میان آن‏چه تعادل ارتباطى میان فرد و محیط را بر هم مى‏زند.

    قرآن تأکید مى‏ کند که خداوند آفریدگار انسان از یک غناى ذاتى برخوردار است و انسان به عنوان یک آفریده همواره گرفتار فقر ذاتى است؛(۱) از این ‏رو هرگاه به علت عواملى این ارتباط خود را در هر جا نشان ندهد، آن بخش با اختلال مواجه خواهد شد، هر چند که این اختلال هیچ گاه به نیستى و نابودى نخواهد انجامید ولى در زندگى دنیوى و اخروى دچار تنگنا مى ‏شود.

    خداوند مى ‏فرماید:

    «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکْرِى فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَهً ضَنکًا»(۲)

    هر کس از یاد خدا و ارتباط با او اعراض کند در زندگى دچار تنگنا خواهد شد. این تنگنا عبارت از همه مواردى مى ‏شود که انسان را از حالت تعادل شخصیتى بیرون مى ‏برد و دچار بحران‏ هاى جسمى و روحى مى ‏نماید. بنابراین تنها با بهره‏ گیرى از توحید و یاد خداست که بهداشت روانى و تعادل درونى و بیرونى در انسان پدید خواهد آمد.



  3. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    راهکارهاى قرآنى در بهداشت‏ روانى‏

    مناسب‏ ترین راه حل مشکل تضاد میان جنبه ‏هاى جسمانى و روانى انسان، ایجاد هماهنگى میان آن‏دو است. به این معنا که انسان در حدود شریعت نیازهاى جسمانى خود را ارضا کند و همزمان با آن به ارضاى نیازهاى روانى خویش نیز بپردازد. اگر انسان در زندگى به میانه ‏روى و اعتدال و دورى از زیاده ‏روى و افراط در ارضاى انگیزه ‏هاى جسمانى و روانى ملتزم باشد، ایجاد هماهنگى میان نیازهاى جسم و روح کاملاً امکان‏ پذیر است. خداوند در این‏ باره مى‏ فرماید:

    «وَ ابْتَغِ فِیمَآ ءَاتَکَ اللَّهُ الدَّارَ الْأَخِرَهَ وَ لَا تَنسَ نَصِیبَکَ مِنَ الدُّنْیَا»(۳)

    در آن‏چه خدا به تو داده سراى آخرت را جستجو کن و بهره ‏ات را از دنیا فراموش مکن.

    با برقرارى تعادل میان جسم و روح، ماهیت انسان به طور حقیقى و کامل شکل مى ‏گیرد. تعادل جسم و روح در شخصیت انسان، نمایانگر توازن عمومى است. هر کس که بخواهد از این تعادل برخوردار باشد باید به آموزه‏ ها و دستورهاى قرآن توجه نماید، زیرا نه تنها ایمان به آن گزاره‏ ها و عمل به آن آموزه‏ ها و دستورها موجب تحقق بهداشت روانى است بلکه بهداشت جسمى بشر و سعادت دنیوى و اخروى او را نیز فراهم مى ‏آورد.



  4. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    از نظر قرآن تعادل شخصیتى و شخصیت بهنجار در صورتى حاصل مى ‏آید که جسم و روح در آن متعادل باشد و نیازهاى هر یک به خوبى ارضا شود. انسانى که داراى شخصیت بهنجار است، به جسم و سلامت و نیرومندى آن اهمیت مى ‏دهد و نیازهاى آن را در حدود شرع مقدس روا داشته و برآورده مى‏ سازد.

    از آن‏جا که اسلام و قرآن بنیادش بر محوریت توحید است، تعادل شخصیتى و عدم تعادل را بر پایه عقیده به آن ترسیم و تصویر مى ‏کند. قرآن مردم را بر این اساس به سه نوع مؤمن، کافر و منافق دسته ‏بندى مى‏نماید. به نظر قرآن مؤمن کسى است که از تعادل شخصیتى برخوردار است و کافر و منافق دچار عدم آن و نابهنجار هستند؛ زیرا به نظر قرآن کفر و نفاق بیمارى است که مى ‏بایست درمان شوند و در حقیقت این افراد از چنین تعادلى برخوردار نمى‏باشند. آموزه‏ ها و دستورهاى قرآنى در راستاى ایجاد تعادل و درمان این بیمارى است؛ از این‏رو قرآن خود را به عنوان دارو و درمانگر معرفى مى‏ کند:

    «وَشِفَآءٌ لِّمَا فِى الصُّدُورِ وَ هُدًى وَ رَحْمَهٌ لِّلْمُؤْمِنِین»(۴)؛
    «وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْءَانِ مَا هُوَ شِفَآءٌ وَ رَحْمَهٌ لِّلْمُؤْمِنِین»(۵)


    بر این پایه بهداشت روانى از نظر اسلام یعنى ایجاد زمینه براى بروز ایمان به توحید و عمل به آن‏چه او را به توحید مى ‏رساند و تعادل شخصیتى درونى و بیرونى را پدید مى ‏آورد.



  5. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    نقش خانواده در ایجاد تعادل

    اسلام برای پیشگیری و بهداشت روانی در دوران مختلف، آموزه های دستوری و ارشادی دارد نخست به دوره جنینی پرداخته زیرا سهم عوامل ارثی و مادرزادی در ایجاد اختلالات روانی بیش از سایر عوامل است؛ از این رو اسلام به این دوره توجه ویژه مبذول داشته است. ما بسیاری از صفات خود را از پدر و مادر به ارث می بریم. رنگ چشم و مو، قد، وزن و شکل صورت و سایر اندام های ظاهری از جمله صفاتی هستند که از والدین به فرزندان به ارث می رسند. این انتقال صفات از پدر و مادر به فرزندان، وراثت نام دارد. این صفات از طریق ژن های موجود در کروموزوم، از طریق لقاح به فرزندان منتقل می شوند. ژن های نگهدارنده های خصلت های اصلی هر موجود زنده هستند. به این ترتیب، می توان به منشأ بسیاری از فعالیت های حیاتی و همین طور اختلالات جسمی و روحی و روانی انسان پی برد که ریشه در وراثت دارد.
    دکتر کارل می گوید: مستی زن یا شوهر در لحظه آمیزش، جنایت واقعی است؛ زیرا کودکانی در این شرایط به وجود می آیند اغلب از عوارض عصبی یا روانی درمان ناپذیر رنج می برند.(6)
    است و هر فرزندی که از او بزاید پلید.(7)
    سوی پروردگار توست».



  6. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    آیه تأیید می کند که نتیجه اخلاق و رفتار انسان تنها متوجه خود او نمی شود بلکه به فرزندان او نیز می رسد.

    در دوره کودکی توجه به شخصیت کودک او را از بحران های روحی و روانی در امان می دارد و تأکید اسلام به آن است که کودک را انسانی با شخصیت و مستقل بار آورد. در این میان نقش مادر به مراتب مهم تر از نقش پدر است او ماهها طفل را در رحم با شیره جانش و پس از تولد ماهها از مجرای سینه اش پرورش می دهد. در این مدت پدر و مادر وظیفه دارند که رعایت قوانین بهداشتی جسم و محیط زندگی خود را سالم نگه دارند، زیرا اگر آنها سلامت جسمی خود را به خطر اندازند طفل را گرفتار خطرات غیر قابل اغماضی می کنند و اثرات آن در آینده به صورت اندوه، افسردگی و اضطراب بروز می کند.

    دوره بلوغ از مهم ترین دوره های رشد انسان است که ویژگی های خاص خود را دارد و توجه به آن می تواند در بهداشت روانی فرد بسیار مؤثر باشد.

    این دوره از نظر فیزیکی و روانی تحولات بسیار عمیق و ژرفی در فرد ایجاد می کند. در این دوره شرایط ناخوشایند جدیدی در زندگی فرد بیدار می شود که آرامش روانی او را مختل می سازد.



  7. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    تحکیم مبانی خانواده و فرهنگ آن به عنوان یکی از ساز و کارهای مهم در جهت پیگیری و بهداشت روانی مورد توجه اسلام است. با تحکیم مبانی خانواده و بالا بردن فرهنگ آن می توانیم در تأمین بهداشت روانی انسان گام های مؤثری را برداریم. توجه به روابط ظریف زوجین و توجه آنان در زمینه ی نقش ها و وظایفی که نسبت به یکدیگر عهده دار هستند و نیز نقش هر یک در تأمین سلامت روانی طرف مقابل و ارضای کامل نیازهای یکدیگر و آموزش آنها به خانواده ها، نقش تعیین کننده ای در حفظ سلامت روانی آحاد اجتماع دارد. خانواده با تأثیر قطعی بر ساخت شخصیت کودکان می باید از لحاظ آشنایی با نظام تعلیم و تربیت اسلامی و با تأثیرات گوناگون رفتارها بر روی شکل گیری شخصیت کودک آشنا شود.

    توجه به مراحل رشد کودک و وظایف والدین در هر یک از مراحل، آشنا شدن با تنبیه و تشویق و چگونگی اعمال آن، توجه به تفاوت های روانی ـ تربیتی دختر و پسر و بسیاری از ظرایف دیگر از اهم وظایف خانواده در رابطه با تأمین سلامت روانی برای فرزندان خود به شمار می آید، خانواده از دیدگاه اسلام اهمیت به سزایی در حفظ عفت و حدود اجتماع دارد. مرزهایی که لذت طلبی ها را در خود حفظ کرده و اجتماع را از آلودگی محفوظ دارد. خداوند در این باره در بُعد آموزش عفت خانوادگی و حفظ مسایل زناشویی در چارچوب زن و مرد مسأله اذن پیش از ورود به اتاق در زمان هایی که احتمال تنها شدن زن و مرد می رود را مطرح می سازد و دستور می دهد، که هرگز فرزندان نمی بایست بدون اذن پدر و مادر به خوابگاه ایشان وارد شوند.

    « یَـآأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لِیَسْتَـءْذِنکُمُ الَّذِینَ مَلَکَتْ أَیْمَـنُکُمْ وَ الَّذِینَ لَمْ یَبْلُغُواْ الْحُلُمَ مِنکُمْ ثَلَـثَ مَرَّ تٍ مِّن قَبْلِ صَلَوةِ الْفَجْرِ وَ حِینَ تَضَعُونَ ثِیَابَکُم مِّنَ الظَّهِیرَةِ وَ مِن بَعْدِ صَلَوةِ الْعِشَآءِ ثَلَـثُ عَوْرَاتٍ لَّکُمْ لَیْسَ عَلَیْکُمْ وَلاَ عَلَیْهِمْ جُنَاحُ بَعْدَهُنَّ طَوَّافُونَ عَلَیْکُم بَعْضُکُمْ عَلَی بَعْضٍ کَذَ لِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمُ الاْءَیَـتِ وَ اللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ ؛
    (نور/ 58)

    ای مؤمنان باید که مُلک یمینتان و کسانی از شما که هنوز به حد بلوغ نرسیده اند، سه بار پیش از نماز صبح و هنگامی که در ظهر

    لباس هایتان را در می آورید و پس از نماز شام که سه هنگام برهنگی شماست، از شما برای شما ورود به اتاقتان اجازه بگیرند و پس از آن سه هنگام نه بر شما و نه بر ایشان گناهی نیست، چرا که در پیرامون شما در گردش اند و با هم در حشر و نشر هستید. بدینسان خداوند آیات خویش را برای شما روشن می گرداند و خداوند دانای فرزانه است»



  8. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    نقش بهداشت جنسی

    قرآن درباره حفظ فروج و عفت آن به عموم مؤمنان دستور می دهد که چگونه بهداشت جنسی را رعایت نمایند؛ زیرا یکی از پیامدهای ناهنجاری در بهداشت جنسی، بحران های روحی و روانی در افراد جامعه است:

    «وَ قُل لِّلْمُؤْمِنَـتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لاَ یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَی جُیُوبِهِنَّ وَ لاَ یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَآئهِنَّ أَوْ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَآئهِنَّ أَوْ أَبْنَآءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِیآ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِیآ أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسَآئهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَـنُهُنَّ أَوِ التَّابِعِینَ غَیْرِ أُوْلِی الاْءِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُواْ عَلَی عَوْراتِ النِّسَآءِ وَلاَ یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یُخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوآاْ إِلَی اللَّهِ جَمِیعًا أَیُّها الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُون ؛(نور/ 31)

    به زنان با ایمان بگو چشم از نگاه مردان اجنبی فرو بندند و فرج های خویش را حفظ کنند و زینت خویش را جز آن چه آشکار است هویدا نسازند. باید که مقنعه و روپوش های خویش را به گریبان ها افکنند و زینت خویش نمایان نسازند جز برای شوهرانشان یا پدران، یا پدر شوهران یا پسران و یا پسر شوهران یا برادران یا خواهرزادگان و یا برادرزادگان یا زنان و یا آن چه مالک آن شده اند و یا مردانی که دیگر هوس زن ندارند و طفل خانواده اند و یا کودکانی که از اسرار زنان خبر ندارند. زنان نباید پای بر زمین بکوبند تا زینت هایشان که نهان است آشکار نشود.»



  9. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    قرآن در این آیات و آیاتى دیگر براى پیشگیرى از بحران‏ هاى روانى و نابهنجارى ‏هاى اجتماعى از کارها و اعمالى که باعث مى ‏شود بهداشت روانى جامعه به خطر افتد، بازداشته است. قرآن با بیان این مطالب و آموزه‏ هاى دستورى و ارشادى پیشگیرى را بر معالجه و درمان مقدم داشته است.

    آنچه مهم است این است که اسباب و وسایل تحریک جنسى و هیجان شهوى کودکان فراهم نشود. از این روى اسلام بوسیدن دختر شش ساله براى مرد و بوسیدن پسر هفت ‏ساله را براى زن ممنوع کرده است.(۸) زیرا این‏گونه کارها افزون بر اینکه موجب انحراف جنسى نوجوانان مى ‏شود موجب بلوغ زودرس آنان نیز مى ‏گردد. همچنین اسلام دستور داده است تا کودکان پس از شش سالگى جدا از یکدیگر بخوابند.(۹) و در رابطه با آمیزش جنسى پدر و مادر دستور مى ‏دهد تا کارى نکنند که فرزندان به مسائل این چنینى اطلاع یابند. پیامبر اکرم(ص) مى‏ فرماید: به خدا سوگند اگر مردى با همسر خود در آمیزد و در خانه کودکى بیدار باشد که آن ها را بنگرد و سخن آن‏ ها را بشنود و صداى نفس‏ هاى آنها را احساس کند هرگز آن کودک رستگار نگردد، اگر پسر باشد یا دختر زناکار مى ‏شود.

    روان‏شناسان بر این باورند که بایستى ریشه بیشتر بیمارهاى روانى و اختلال‏ هاى رفتارى را در محیط خانواده فرد در دوران کودکى و محیط اجتماعى وى جستجو کرد. در مراحل ابتدایى زندگى و در خانواده است که فرد با رفتارهاى متضادى رو به رو مى ‏شود که ناتوان از جمع ‏بندى بین خوب و بد، هنجار و نابهنجار، درست و نادرست میان آنها مى ‏شود.

    بنابراین به تضاد شخصیتى گرفتار مى‏ شود. در حالى که بخشى از او رفتارهایى را مى ‏شناسد که با آن در محیط خانواده انس گرفته است و بخشى دیگر رفتارى را مى ‏یابد که جامعه آن را نادرست مى ‏شمارد؛ پس دچار ناتوانى در تبیین و ترکیب مى‏شود و از درک درست و نادرست باز مى‏ ماند. در پى این تضاد رفتارى میان الگوهاى خانوادگى و اجتماعى است که شخصیت وى دچار تزلزل روانى مى ‏شود و بازتاب ‏هاى آن را در رفتار نشان مى ‏دهد.


  10. تشکر


  11. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,305
    مورد تشکر
    21,965 پست
    حضور
    115 روز 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    نقش بهداشت فردى در بهداشت اجتماع‏

    از آن جایى که توجه هر جامعه به مسایل بهداشت روانى، رابطه مستقیمى با رشد و اعتلاى اجتماعى آن جامعه دارد، از این رو ارایه خدمات بهداشت روانى که هدف آن سالم سازى محیط روانى است، از اهمیت بسیارى برخوردار است.

    بهسازى محیط از انحرافات و نابهنجارى مختلف و گوناگون مى ‏تواند انسان را از گرفتار شدن به تضاد رفتارى و تناقض روانى باز دارد. تصحیح گفتار و رفتار و هماهنگى میان آن‏ها که از سوى الگوها به افراد جامعه ‏پذیر (کودک تا جوان) القا مى ‏شود مى ‏تواند کمک شایانى در بهداشت روانى جامعه ایفا کند. هرگاه میان گفتار و رفتار الگوها تضادى مشاهده شود کودک و نوجوان از نظر روانى خود را در میان تضادى گرفتار مى‏ بیند که برایش قابل هضم نیست.

    افزایش این تضادها همراه با سرزنش از سوى الگوهاى خانوادگى و اجتماعى مى‏ تواند فرد جامعه ‏پذیر را دچار بحران ‏هاى روانى و شخصیتى و دوگانگى آن نماید. از این ‏رو، اسلام همواره درباره هماهنگى میان گفتار و رفتار تأکید ورزید و آن را به عنوان عامل مهم در صحت و سلامت روانى فرد و جامعه و یا بیمارى‏هاى روحى فرد و جامعه مطرح ساخته است؛ خداوند درباره تضاد رفتارى و گفتارى و تأثیرات سوء آن مى‏فرماید:

    «لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ *کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُواْ مَا لَا تَفْعَلُون
    ؛(صف/ ۳)

    چرا آن چه مى‏ گویید عمل نمى‏ کنید بسیار گناه بزرگى است که بگویید آن چه را خود عمل نمى ‏کنید».


  12. تشکر


صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود