جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: معیارهای معاشرت اسلامی

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,283
    مورد تشکر
    21,850 پست
    حضور
    114 روز 19 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325

    معیارهای معاشرت اسلامی




    معیارهای معاشرت اسلامی



    این نوشتار درصدد بررسی معیارهای معاشرت در اسلام ‏است. از جمله موضوع‌هایي كه پژوهش در آن جايگاه ويژه‌اي دارد، نوع معاشرت انسان‌ها است. در متون دینی معیار‌هاي عدیده‌ای برای معاشرت بیان شده است. بررسی هر یک از این عناوین، وجه تمايز و امتياز این نوع هم‌زیستی را با ديگر روش‌ها روشن می‌کند. این نوشته پس از بررسی مفاهیم معاشرت و معاشرت اسلامی، با نگاهی گذرا به ضرورت معاشرت، اصول آن را از منظر دین به بحث می‏گذارد و این مبانی و اصول را که حاصل عقل و فطرت است، با استفاده از آموزه‌های اسلامی بررسی می‏کند و به طرح تمامی برنامه‌های منظمی که اسلام برای ایجاد الفت و انس در نظر گرفته است، می‌پردازد. یافته‌های این تحقیق، حاکی از آن است که در تبيين كيفيت صحيح معاشرت چه با خويشان و چه با ديگران، دین اسلام بهترين راهکارها را دارد و برترین معیارها را ارائه نموده است. در زندگي اجتماعي آنچه بيشتر از هرچيز اهميت دارد، روابط نیکو و صميمي بين افراد است. بزرگ‌ترین مشكل جهان امروز مشكل آب و نان نيست؛ بلكه مشكل روابط دوستانه بين افراد و اجتماعات است. از آنجا که معاشرت اسلامی، آن‌گونه که شایسته است، به‌آن توجه نشده، پژوهش در عناوین تأثیرگذار بر این مهم، ما را به زندگی سالم در سایه تفاهم و همدلی رهنمون خواهد ساخت.


  2. تشکرها 2


  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,283
    مورد تشکر
    21,850 پست
    حضور
    114 روز 19 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    مقدمه

    یکی از اقتضائات و نیازهای ضروری هر انسان معاشرت و همدلی با دیگران است؛ چراکه انسان موجودی اجتماعی است و تا زمانی که در محیط‌های گوناگون با افراد مختلفی معاشرت نکند، استعدادهایش به فعلیت نخواهد رسید. البته برای بروز این استعدادها باید به آداب معاشرتِ صحیح آگاهی داشت وگرنه دچار آفت‌ها و آسیب‌های تلخ و انحراف‌های گوناگون اخلاقی خواهد شد.

    معاشرت در لغت و اصطلاح اسلامی

    معاشرت مصدر باب مفاعله از ريشه «عشرة» است كه اهل لغت، آن را مصاحبت، همراهي و هم‌صحبتي معنا كرده‌اند (خوری‌ شرتونی‌، 1361، 2: 784) در قرآن مجيد، معاشرت و واژه‌هاي هم‌خانوادة آن به‌معناي رفتار (نساء، 19) مصاحب، همراه (حج، 139) و خويشاوند (توبه، 24) آمده است. اين كلمه در روايات فراواني به‌كار رفته است كه برای نمونه چند روايت را يادآور مي‌شويم: عليعلیه السلام فرموده است: «آباداني دل‌ها در نشست‌وبرخاست با خردمندان است» (آمدی، 2: 500)

    «مُعاشَرَةُ الْاَبْرارِ تُوجِبُ الشَّرف؛
    معاشرت با نيكان سبب بزرگي و شرف است» (همان، 760، ح56)

    در اين روايات، كلمه معاشرت به‌معناي نشست‌وبرخاست و زندگی‌کردن با همديگر آمده است. از نظر دین مبین اسلام معاشرت اصول و ضوابطی دارد که هر مسلمان برای تحقق نتایج مثبت معاشرت و دوستی باید آن‌ها را رعایت نماید. در ادامه به بیان چند اصل از اصول معاشرت خواهیم پرداخت:



  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,283
    مورد تشکر
    21,850 پست
    حضور
    114 روز 19 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    1. معاشرت با دیگران بر اساس رضایت خداوند


    مهم‌ترین پایة اصلاح افراد جامعه، اصلاح نیت است. اگر کارهای آدمی تنها برای رضای خدا و امتثال فرمان او یا حداقل به‌منظور تحصیل ثواب اخروی و نجات از عذاب و مکافات الهی باشد، به صلاح و سعادت دنیا و آخرت او و خیر جامعه منجر خواهد شد. ولی اگر همین کارها به‌منظور کسب منافع دنیا همچون ریاست و شهرت و جاه و مقام و مال‌ومنال و... باشد، نتیجة عالی و صحیح بر آن مترتب نخواهد شد و به سعادت و خیر دائمی ختم نمی‌شود. آری، شریف‌ترین و عالی‌ترین هدف برای فعالیت‌های مردم، تحصیل رضای پروردگار است که در سایة آن، تأمین سعادت جاودانی و نجات از عذاب ابدی، میسر است. اجتماعی که دارای چنین هدف عالی باشد، هرگز تجاوز و تعدی و فسق و فجور در آن راه نخواهد یافت. ازاین‌رو در قرآن کریم و احادیث، به تصحیح و اخلاص نیت بسیار اهمیت داده شده است.

    حُبّ و بغض‌ها یا خوش‌آمدن و ناخوشنودی باید برای خدا باشد. عالی‌ترین ملاکِ انتخاب معاشر و همنشین، ملاکی است که خداوند تعیین کرده است؛ یعنی دوست‌داشتن و دشمنی‌کردن، باید برای خدا باشد. اگر چنین باشد و این شرایط مراعات گردد، انسان چیزی یا کسی را دوست می‌دارد که محبوب خداست؛ یعنی مؤمن را، عادل را، متقی را و ایمان و پاکیزگی را و از چیزهایی که دشمن خداست، بیزار است.



  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,283
    مورد تشکر
    21,850 پست
    حضور
    114 روز 19 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    امام‌حسن عسکری علیه السلام از جد بزرگوارشان رسول اکرم صلی الله علیه و آله نقل می‌فرمایند که ایشان به اصحاب خود این‌گونه امر فرموده‌اند:

    «يَا عَبْدَ اللَّهِ أَحْبِبْ فِي اللَّهِ وَ أَبْغِضْ فِي اللَّهِ وَ وَالِ فِي اللَّهِ وَ عَادِ فِي اللَّهِ؛
    ای بندة خدا دوست داشته باش در راه خدا و بغض و کینه داشته باش در راه خدا؛ دوستی در راه خدا کن و دشمنی در راه خدا» (مجلسی، ۱۳۸۶، 69: 236 ح 1).

    وقتی که به نصوص و روایات معصومان علیهم السلام نظر می‌کنیم، درمی‌یابیم معمولاً هر جا که مسئلة ولایت مطرح گردیده، در کنار آن، مسئله تبرّی نیز مطرح گشته است و هرگاه به دوستی امر شده، به دشمنی نیز دستور داده شده است؛ به عبارت دیگر، دوستی و دشمنی، قرین یکدیگر و مکمّل هم لحاظ شده‌اند. پس هر مسلمانی موظف است به چیزهایی مایل بوده و در مقابل، از چیزهایی متنفر و بیزار باشد. باید اطاعت و محبتش، به خداوند و اولیاء او و عداوت و دشمنی‌اش، به دشمنان خداوند باشد؛ بنابراین نشان اعتقاد به هر امری، میل و محبت به آن و نفرت و بیزاری از دشمنان و مخالفان آن است؛ همان‌طوری که خداوند، پیامبر رحمت را این‌گونه معرفی می‌نماید:


  6. تشکرها 2


  7. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,283
    مورد تشکر
    21,850 پست
    حضور
    114 روز 19 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُم؛
    محمد، رسول خدا، و كسانى كه با او هستند عليه كفار شديد و بى‌رحم‌اند و در بين خود رحيم و دلسوزند» (فتح، 29).

    همچنین در حدیثی در کتاب شریف مستدرک الوسایل، حضرت محمد صلی الله علیه و آله افضل اعمال را دوستی برای خدا و دشمنی برای خدا معرفی می‌کند:

    «أفضَلُ الأعمالِ الحُبُّ فی اللهِ وَ البُغضُ فی الله؛
    بهترین کارها دوستى و دشمنى در راه خداست» (نوری 1408، 12: 225)

    نقل می‌کنند به عيسى خطاب رسيد: اگر عبادت اهل آسمان‌ها و زمین در پرونده‏ات باشد، ولى حب و بغض در راه من نداشته باشى آن عبادتِ تو فايده ندارد (نوری، 1408، 12: 225) بنابراین شرط اول در معاشرت با کسی، این است که ببینیم آیا رضایت خداوند در این دوستی هست یا نه؟


  8. تشکرها 2


  9. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,283
    مورد تشکر
    21,850 پست
    حضور
    114 روز 19 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    2. دقت در انتخاب دوست و معاشر

    معاشرت، بازار تبادل اخلاق است. بسیاری از محاسن و رذائل اخلاقی، از همین معاشرت‌های معمولی انتقال می‌یابد. اگر از انسان‌های موفق بپرسند که عامل موفقیتشان چه بوده، بی‌درنگ یکی از عوامل مهم را رفاقت با دوستان درستکار اعلام خواهند کرد. بر عکس، اگر از انسان‌هایی که در زندگی خود شکست خورده‌اند، بپرسید چگونه به این ناکامی‌ها مبتلا گشتید، پاسخشان دوست ناباب خواهد بود.

    معاشرت با دوستان بد، انسان را از مسیر تکامل باز می‌دارد. به همین دلیل مسلمان باید دوستان خود را با صلاحدید دین انتخاب نماید؛ یعنی در خصوص اینکه با چه کسانی معاشرت بکند یا نکند، باید نظر اسلام را بجوید. لقمان در وصیت خود به فرزندش می‌گوید:

    يا بُنَىَّ لاتَعدُ بَعدَ تَقوَى اللّه مِن اَن تَتَّخِذَ صاحِباً صالِحاً؛
    فرزندم، بعد از تقواى الهى، از گرفتن دوستِ شايسته نگذر (صدوق، 1325: 110).

    در روایات دینی، دوستان به چند نوع تقسيم شده‌اند. امام‌صادقعلیه السلام در این باره می‌فرمایند:
    «دوستي و رفاقت حدودي دارد. كسي كه واجد تمام آن حدود نيست، دوستِ كاملی نيست و آن كس كه داراي هيچ يك از آن حدود نباشد، اساساً دوست نيست: اوّل آنكه ظاهر و باطن رفيقت به تو يكسان باشد. دوّم آنكه زيبايي و آبروي تو را جمال خود ببيند و نازيبايي تو را نازيبايي خود بداند؛ سوّم آنكه دست‌يافتن به مال و يا رسيدن به مقام، روش دوستانة او را در قبال تو تغيير ندهد؛ چهارم آنكه در زمينة رفاقت، از آنچه و هرچه در اختيار دارد، برایت تو مضايقه نكند؛ پنجم آنکه تو را در مواقع آرامش و مصائب ترك نگويد» (مجلسی، ۱۳۸۶، 74: 173).

    با اطمينان مي‌توان گفت كه اين‌ها دوستان برتر هستند و اگر دوستاني با اين خصوصيات پيدا كرديد، بدانيد كه كيميايي يافته‌ايد كه نبايد به آساني از دست داد؛ زيرا ارتكاب چنين خطايي از خرد به دور است و همان‌گونه كه امام‌صادقعلیه السلام مي‌فرمايد: دوستي برادران مؤمن، جزئی از دين بوده و شخص عاقل مراقب دين خود است (صدوق، 1325: 74).


  10. تشکرها 2


  11. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    7,283
    مورد تشکر
    21,850 پست
    حضور
    114 روز 19 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    325



    معاشرت در كلام عيسى علیه السلام‏

    عيسى علیه السلام فرمود: «با دشمنى با اهل معصيت، خود را محبوب خدا كنيد و با دورى از آنان، خويش را به خدا نزديك كنيد و با خشم به آنان، رضاى خدا را بجوييد. گفتند: اى روح خدا، با كه معاشرت كنيم؟ فرمود: با كسى كه ديدارش شما را به ياد خدا اندازد و كلامش به علم شما بيفزايد و عملش شما را به آخرت ترغیب کند» (مجلسی، ۱۳۸۶، 74: 149)


  12. تشکرها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود