جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: ذِی الْقُرْبى به چه معناست!؟ چگونه حق آن ادا می شود!؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۷
    نوشته
    1,767
    مورد تشکر
    2,797 پست
    حضور
    62 روز 7 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0

    ذِی الْقُرْبى به چه معناست!؟ چگونه حق آن ادا می شود!؟




    سلام
    در قرآن کلمه ذِی الْقُرْبى ۱۱ بار تکرار شده و بمعنای خویشاوند نزدیک تعریف شده.
    اما خویشاوند نزدیک چه معنی میدهد!؟
    محارم و حلال ها یا شامل مومنان و مومنات غیر نسبی هم میشود!؟
    چگونه حق را ادا کنیم!؟

    راهنمایی فرمایید

    متشکریم
    بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
    یا الله و یا رحمن یا رحیم یا مقلب القلوب ثبت قلبی الی دینک
    الهی العفو و لک الحمد


  2. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    4,855
    مورد تشکر
    10,405 پست
    حضور
    158 روز 10 ساعت 11 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    1
    گالری
    18



    با نام و یاد دوست

    ذِی الْقُرْبى به چه معناست!؟ چگونه حق آن ادا می شود!؟

    کارشناس بحث: استاد حکیم


    سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی

    عشق محمد بس است و آل محمد



    ذِی الْقُرْبى به چه معناست!؟ چگونه حق آن ادا می شود!؟


  3. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۷
    نوشته
    79
    مورد تشکر
    210 پست
    حضور
    7 روز 12 ساعت 12 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط کربلائی نمایش پست
    سلام
    در قرآن کلمه ذِی الْقُرْبى ۱۱ بار تکرار شده و بمعنای خویشاوند نزدیک تعریف شده.
    اما خویشاوند نزدیک چه معنی میدهد!؟
    محارم و حلال ها یا شامل مومنان و مومنات غیر نسبی هم میشود!؟
    چگونه حق را ادا کنیم!؟

    راهنمایی فرمایید

    متشکریم
    سلام و عرض ادب

    قرب، مصدر و متضاد بُعد (دوری) به معنای نزدیکی و دنّو است. قرابت و قُربی به معنای نزدیکی و خویشاوندی نَسَبی است. زمخشری می‌گوید: قُربی مصدری است مثل زُلفی و بُشری، به معنای قرابت و نزدیکی. (1)لغت‌نامه‌ها و فرهنگ‌ها نیز عموماً‌ آن را به معنای خویشاوندی و قرابت نسبی گرفته‌اند.(2)

    ذوی القربی به معنای خویشاوند نزدیک که در ۱۱ آیه از قرآن از جمله در آیه خمس و آیه مودت به‌کار رفته و مودت آنان به عنوان مزد رسالت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله )یاد شده است. هر چند در مصداق ذی القربی بین علمای شیعه و سنی اختلاف‌هایی وجود دارد اما تقریبا بنابر روایات شیعه و برخی روایات اهل سنت، علی بن ابی طالب(علیه السلام) ، فاطمه(سلام الله علیها) و فرزندان‌شان از مصادیق قطعی این آیات هستند.
    با توجه به تفاسیر و روایات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و اهل بیت (علیهم السلام) چهار آیه را می‌توان ذکر کرد که مقصود از ذوی القربی در آن‌ها اهل بیت (علیهم السلام) پیامبرند:
    آیه مودت که می فرماید:«قُلْ لا أَسْئَلُکمْ عَلَیهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی وَ مَنْ یقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فیها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکورٌ؛(3)
    ... بگو: «من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمی کنم جز دوست داشتن نزدیکانم [ اهل بیتم ] و هر کس کار نیکی انجام دهد ، بر نیکی اش می افزاییم چرا که خداوند آمرزنده و سپاسگزار است.»

    آیه خمس که می فرماید:« وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبی وَ الْیتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ.....؛(4)بدانید هرگونه غنیمتی به دست آورید، خمس آن برای خدا، و برای پیامبر، و برای ذی‌القربی و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه (از آنها) است...»



    آیه فیء که می فرماید:« ما أَفاءَ اللَّهُ عَلی رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُری فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبی وَ الْیتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ کی لا یکونَ دُولَةً بَینَ الْأَغْنِیاءِ مِنْکمْ وَ ما آتاکمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا.....؛(5)

    آنچه را خداوند از اهل این آبادیها به رسولش بازگرداند، از آن خدا و رسول و خویشاوندان او، و یتیمان و مستمندان و در راه ماندگان است، تا (این اموال عظیم) در میان ثروتمندان شما دست به دست نگردد! آنچه را رسول خدا برای شما آورده بگیرید (و اجرا کنید)، و از آنچه نهی کرده خودداری نمایید.»

    و آیه : «فَآتِ ذَا الْقُرْبَىٰ حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ...؛(6) پس حقّ نزدیکان و مسکینان و در راه‌ماندگان را ادا کن!»

    بنا بر این، بر اساس آیات یاد شده ذی القربی همه فرزندان اهل بیت (علیهم السلام) را شامل می شود و به طور طبیعی اقربا هم شامل نزدیکان نسبی می شود.


    پی نوشت ها


    1. ر.ک: مفردات الفاظ قرآن، راغب اصفهانی، ۱۴۱۲ق، تهران، ص۶۶۳؛زمخشری، تفسیر الکشاف، ۱۴۰۷ق، بیروت، دارالکتب الاسلامیه، ج۴، ص۲۲۱، ۲۲۰.
    2. ابن فارس، مقاییس اللغة، ۱۴۰۴ق، ج۵، ص۸۰.
    3. شوری/ ۲۳.
    4. انفال/ ۴۱.
    5. حشر/ ۷.
    6. روم/ ۳۸.





  4. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۷
    نوشته
    79
    مورد تشکر
    210 پست
    حضور
    7 روز 12 ساعت 12 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط کربلائی نمایش پست
    چگونه حق ذی القربی را ادا کنیم!؟
    و اما در مورد حقوق ذی القربی باید توجه داشت که ما نسبت به مصداق کامل ذی القربی که همان اهل بیت (علیهم السلام) هستند، وظایفی داریم که به برخی از آنها اشاره می شود.

    الف ) پذیرش ولایت اهل البیت (علیهم السلام)؛ خداوند متعال می فرماید:« إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ ؛(1) سرپرست و ولی شما، تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده‏اند; همانها که نماز را برپا می‏دارند، و در حال رکوع، زکات می ‏دهند.»

    ب ) اطاعت از اهل بیت و ذی القربی؛ همان گونه که قرآن کریم دستور می دهد و می فرماید:« یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی اْلأَمْرِ مِنْکُمْ (2) ای کسانی که ایمان آورده‏اید! اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الامر ( اوصیای پیامبر) را!»

    ج ) مودّت و حبّ نسبت به ذی القربی و اهل بیت (علیهم السلام)؛ قرآن کریم می فرماید:« قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی‏ ؛(3) بگو:من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمی‏کنم جز دوست‏داشتن نزدیکانم ( اهل بیتم). »

    د )درود فرستادن بر اهل بیت (علیهم السلام)
    ؛ قرآن کریم می فرماید:« إِنَّ اللّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیّ‏ِ یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیمًا (4) خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود می‏فرستد; ای کسانی که ایمان آورده‏اید، بر او درود فرستید و سلام گویید و کاملا تسلیم (فرمان او) باشید «.

    ه : تلاش برای برای فهم معارف اهل بیت (علیهم السلام) و دفاع عقلانی از حقانیت آنها و صرف عمر و مال برای زدودن غبار از چهرة تابناک و نورانی مکتب اهل بیت (علیهم السلام)
    ؛ همان گونه که پیامبر اکرم می فرماید:«إِنِّی تَارِک فِیکمْ أَمْرَینِ إِنْ أَخَذْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا- کتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَهْلَ بَیتِی عِتْرَتِی أَیهَا النَّاسُ اسْمَعُوا وَ قَدْ بَلَّغْتُ إِنَّکمْ سَتَرِدُونَ عَلَی الْحَوْضَ فَأَسْأَلُکمْ عَمَّا فَعَلْتُمْ فِی الثَّقَلَینِ وَ الثَّقَلَانِ کتَابُ اللَّهِ جَلَّ ذِکرُهُ وَ أَهْلُ بَیتِی‏...؛(5)من در میان شما دو چیز باقی می‌گذارم که اگر آنها را دستاویز قرار دهید، هرگز گمراه نخواهید شد، کتاب خدا و عترتم که اهل بیتم هستند. ای مردم بشنوید! من به شما رساندم که شما در کنار حوض بر من وارد می‌شوید، پس من از شما درباره رفتارتان با این دو یادگار ارزشمند(کتاب خدا و اهل بیتم) سؤال خواهم کرد. »
    و....


    پی نوشت ها

    1. مائده/ 55.
    2. نسا/ 59 .
    3. شوری / 23 .
    4. احزاب/ 56.
    5. کلینی،شیخ یعقوب، کافی، دار الکتب الاسلامیه، ج۱، ص۲۹۴.

    ویرایش توسط حکیم : ۱۳۹۷/۰۹/۱۳ در ساعت ۰۸:۰۷


  5. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۷
    نوشته
    79
    مورد تشکر
    210 پست
    حضور
    7 روز 12 ساعت 12 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی




    پرسش:

    در قرآن کلمه ذِی الْقُرْبى ۱۱ بار تکرار شده و به معنای خویشاوند نزدیک تعریف شده است.
    اما خویشاوند نزدیک چه معنی میدهد!؟
    محارم و حلال ها یا شامل مومنان و مومنات غیر نسبی هم می شود!؟
    چگونه حق را ادا کنیم!؟


    پاسخ:

    قرب، مصدر و متضاد بُعد (دوری) به معنای نزدیکی و دنّو است. قرابت و قُربی به معنای نزدیکی و خویشاوندی نَسَبی است. زمخشری می‌گوید: قُربی مصدری است مثل زُلفی و بُشری، به معنای قرابت و نزدیکی. (1)لغت‌نامه‌ها و فرهنگ‌ها نیز عموماً‌ آن را به معنای خویشاوندی و قرابت نسبی گرفته‌اند.(2)

    ذوی القربی به معنای خویشاوند نزدیک که در ۱۱ آیه از قرآن از جمله در آیه خمس و آیه مودت به‌کار رفته و مودت آنان به عنوان مزد رسالت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله )یاد شده است. هر چند در مصداق ذی القربی بین علمای شیعه و سنی اختلاف‌هایی وجود دارد اما تقریبا بنابر روایات شیعه و برخی روایات اهل سنت، علی بن ابی طالب(علیه السلام) ، فاطمه(سلام الله علیها) و فرزندان‌شان از مصادیق قطعی این آیات هستند.
    با توجه به تفاسیر و روایات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و اهل بیت (علیهم السلام) چهار آیه را می‌توان ذکر کرد که مقصود از ذوی
    القربی در آن‌ها اهل بیت (علیهم السلام) پیامبرند:
    آیه مودت که می فرماید:«قُلْ لا أَسْئَلُکمْ عَلَیهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی وَ مَنْ یقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فیها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکورٌ؛(3)
    ... بگو: «من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمی کنم جز دوست داشتن نزدیکانم [ اهل بیتم ] و هر کس کار نیکی انجام دهد ، بر نیکی اش می افزاییم چرا که خداوند آمرزنده و سپاسگزار است.»


    آیه خمس که می فرماید:« وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبی وَ الْیتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ.....؛(4)بدانید هرگونه غنیمتی به دست آورید، خمس آن برای خدا، و برای پیامبر، و برای ذی‌القربی و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه (از آنها) است...»



    آیه فیء که می فرماید:« ما أَفاءَ اللَّهُ عَلی رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُری فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبی وَ الْیتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ کی لا یکونَ دُولَةً بَینَ الْأَغْنِیاءِ مِنْکمْ وَ ما آتاکمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا.....؛(5)

    آنچه را خداوند از اهل این آبادیها به رسولش بازگرداند، از آن خدا و رسول و خویشاوندان او، و یتیمان و مستمندان و در راه ماندگان است، تا (این اموال عظیم) در میان ثروتمندان شما دست به دست نگردد! آنچه را رسول خدا برای شما آورده بگیرید (و اجرا کنید)، و از آنچه نهی کرده خودداری نمایید.»

    و آیه : «فَآتِ ذَا الْقُرْبَىٰ حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ...؛(6) پس حقّ نزدیکان و مسکینان و در راه‌ماندگان را ادا کن!»

    بنا بر این، بر اساس آیات یاد شده ذی القربی همه فرزندان اهل بیت (علیهم السلام) را شامل می شود و به طور طبیعی اقربا هم شامل نزدیکان نسبی می شود.

    و اما در مورد حقوق ذی القربی باید توجه داشت که ما نسبت به مصداق کامل ذی القربی که همان اهل بیت (علیهم السلام) هستند، وظایفی داریم که به برخی از آنها اشاره می شود.

    الف ) پذیرش ولایت اهل البیت (علیهم السلام)؛ خداوند متعال می فرماید:« إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ ؛(7) سرپرست و ولی شما، تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده‏اند; همانها که نماز را برپا می‏دارند، و در حال رکوع، زکات می ‏دهند.»

    ب ) اطاعت از اهل بیت و ذی القربی؛ همان گونه که قرآن کریم دستور می دهد و می فرماید:« یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی اْلأَمْرِ مِنْکُمْ (8) ای کسانی که ایمان آورده‏اید! اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الامر ( اوصیای پیامبر) را!»

    ج ) مودّت و حبّ نسبت به ذی القربی و اهل بیت (علیهم السلام)؛ قرآن کریم می فرماید:« قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی‏ ؛(9) بگو:من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمی‏کنم جز دوست‏داشتن نزدیکانم ( اهل بیتم). »

    د )درود فرستادن بر اهل بیت (علیهم السلام)
    ؛ قرآن کریم می فرماید:« إِنَّ اللّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیّ‏ِ یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیمًا (10) خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود می‏فرستد؛ ای کسانی که ایمان آورده‏اید، بر او درود فرستید و سلام گویید و کاملا تسلیم (فرمان او) باشید ».

    ه ) تلاش برای برای فهم معارف اهل بیت (علیهم السلام) و دفاع عقلانی از حقانیت آنها و صرف عمر و مال برای زدودن غبار از چهرة تابناک و نورانی مکتب اهل بیت (علیهم السلام)
    ؛ همان گونه که پیامبر اکرم می فرماید:«إِنِّی تَارِک فِیکمْ أَمْرَینِ إِنْ أَخَذْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا- کتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَهْلَ بَیتِی عِتْرَتِی أَیهَا النَّاسُ اسْمَعُوا وَ قَدْ بَلَّغْتُ إِنَّکمْ سَتَرِدُونَ عَلَی الْحَوْضَ فَأَسْأَلُکمْ عَمَّا فَعَلْتُمْ فِی الثَّقَلَینِ وَ الثَّقَلَانِ کتَابُ اللَّهِ جَلَّ ذِکرُهُ وَ أَهْلُ بَیتِی‏...؛(11)من در میان شما دو چیز باقی می‌گذارم که اگر آنها را دستاویز قرار دهید، هرگز گمراه نخواهید شد، کتاب خدا و عترتم که اهل بیتم هستند. ای مردم بشنوید! من به شما رساندم که شما در کنار حوض بر من وارد می‌شوید، پس من از شما درباره رفتارتان با این دو یادگار ارزشمند(کتاب خدا و اهل بیتم) سؤال خواهم کرد. »
    و....



    پی نوشت ها


    1. ر.ک: مفردات الفاظ قرآن، راغب اصفهانی، ۱۴۱۲ق، تهران، ص۶۶۳؛زمخشری، تفسیر الکشاف، ۱۴۰۷ق، بیروت، دارالکتب الاسلامیه، ج۴، ص۲۲۱، ۲۲۰.
    2. ابن فارس، مقاییس اللغة، ۱۴۰۴ق، ج۵، ص۸۰.
    3. شوری/ ۲۳.
    4. انفال/ ۴۱.
    5. حشر/ ۷.
    6. رو مائده/
    7. مائده/ 55.
    8. نسا/ 59
    9. شوری / 23
    10. احزاب/ 56
    11. کلینی،شیخ یعقوب، کافی، دار الکتب الاسلامیه، ج۱، ص۲۹۴


    ویرایش توسط حکیم : ۱۳۹۷/۰۹/۱۷ در ساعت ۰۷:۵۸

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود