جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: اثبات جهان خارج و معرفت شناسی

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۷
    نوشته
    30
    مورد تشکر
    25 پست
    حضور
    7 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    اثبات جهان خارج و معرفت شناسی




    اگر در جهان خارجی بشه شک کرد، میشه با استدلال اون رو ردّ کرد؟

    اصلا میشه در جهان خارجی شک کرد و بهش باور نداشت؟

  2. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    787
    مورد تشکر
    1,609 پست
    حضور
    18 روز 8 ساعت 19 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    3



    با نام و یاد دوست



    اثبات جهان خارج و معرفت شناسی


    کارشناس بحث: استاد صدیق



  3. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    288
    مورد تشکر
    665 پست
    حضور
    5 روز 13 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط سیمون نمایش پست
    اگر در جهان خارجی بشه شک کرد، میشه با استدلال اون رو ردّ کرد؟

    اصلا میشه در جهان خارجی شک کرد و بهش باور نداشت؟
    باسلام و عرض ادب

    این مطلب در حقیقت دو سوال را درضمن هم دارد.
    نخست. اینکه آیا شک در جهان خارجی امکان دارد؟
    دوم اینکه به چه وسیله ای میشود جهان خارج را اثبات کرد؟

    اینک به این دو سوال به صورت جداگانه میپردازیم.




  4. تشکر


  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    288
    مورد تشکر
    665 پست
    حضور
    5 روز 13 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    پیش از پاسخ لازم است به چند مسئله توجه کنیم.
    نخست. مراد از جهان خارج.
    در این رابطه ابتدا لازم است مراد خود از جهان خارج را مشخص کنیم.
    آیا مراد از این عالم، صرفا پدیده های مادی و محسوس است یا اینکه شامل نفس انسان و پدیده های نفسانی نیز میشود.
    علت این تردید بدین جهت است که خارج به دو صورت قابل استعمال است.
    گاه میگوییم خارج و آنرا در نقطه مقابل ذهن و نفس خود قرار میدهیم. در این اطلاق، مراد از عالم خارج، هر عالمی است که از وجود من درک کننده بیرون است.
    گاهی نیز مراد ما از خارج، چیزهایی است که اعتباری صرف و ذهنی صرف نیست. بنابراین شامل نفس و تفکرات و تصورات و فعل و انفعالات نفسانی انسان نیز مشود.

    هر دو دیدگاه نیز موافقان و مخالفانی دارد و صرف فرض ذهنی نیست.
    در نقطه مقابل احتمال نخست، کسانی قرار دارند که با تشکیک در وجودی خارج از نفس انسان، وجود عالم محسوس خارجی را انکار کرده یا در واقعیت آن تشکیک میکنند.
    در نقطه مقابل احتمال دوم نیز کسانی هستند که گرفتار شکاکیت افراطی بوده و حتی در وجود خود انسان و فعل و انفعالات نفسانی خودشان نیز تشکیک کرده و انرا انکار میکنند. بر این اساس، همه چیزهایی که انسان تصور میکند خارج از ذهنش وجود دارد، ولو به عنوان نفس درک کننده، صرفا امری تخیلی و زائیده خیالات خود شخص یا به واسطه فریبی از جانب فریبکاری است.

    برای اینکه نگاهی جامع داشته باشیم، احتمال دوم که احتمالی فراگیرتر از احتمال نخست است رادر نظر میگیریم.
    در نتیجه، مراد ما از جهان خارج، هر چیزی است که وجودی داشته باشد ولو وجودی غیر اعتباری در ذهن ما.




  6. تشکر


  7. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    288
    مورد تشکر
    665 پست
    حضور
    5 روز 13 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    دوم. مراد از امکان شک
    در این مورد نیز لازم است بدانیم که مراد ما از امکان مورد نظر چیست؟
    آیا امکان عقلی مراد ماست یا امکانی که عقلای عالم آنرا بپذیرند.
    به عبارت دیگر، اختلاف نظر در این هست که
    آیا عقلا میتوان در وجود عالمی خارج از ذهن و اعتباریات صرف ذهنی شک کرد.
    آنچه این تشکیک نیاز دارد، آن است که وجود عالم خارج یقینی بالمعنی الاخص نباشد.
    یقینی بالامعنی الاخص عبارت است از حالتی ذهنی که حتی یک درصد نیز احتمال خلاف در آن راه ندارد.
    بنابراین اگر نسبت به چیزی عقلا بتوان تشکیک کرد، این بدان معناست که یقین منطقی نسبت به صحت آن مدعا وجود نداشته که باعث شده بتوان با حداقل درجه احتمال، در صحتش شک کرد.

    یا اینکه مراد ما از امکان شک، امکانی است که به تناسب نگاه عقلای عالم است.
    چنین نگاهی، متوقف است بر وجود علم متعارف عقلای عالم است، نه لزوما یقین منطقی.
    در چنین علمی، آنچه مهم است آن است که شخص نسبت به صدق مودا و متعلق خود، جزم روان شناختی داشته باشد ولی نسبت به بطلان نقیض آن محتوا، یقین نداشته باشد.
    این بدان معناست که شخص میتواند نسبت به صدق مدعایش شک کند و احتمال خلاف آنرا بدهد.

    هر کدام از این دو احتمال و دیدگاه را بپذیریم، نظر ما نیز متفاوت خواهد شد.


  8. تشکر


  9. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    288
    مورد تشکر
    665 پست
    حضور
    5 روز 13 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    سوم. مراد از استدلال.
    این مسئله نیز بر اساس مسئله قبلی مطرح میشود.
    توجه این مسئله بر آن است که چگونه میتوان نسبت به وجود جهان خارج نظر داد و چه نحوه ای مورد نظر ماست.
    آیا مراد از استدلال، استدلال عقلی است یا استدلال عرفی و عقلایی نیز کفایت میکند.
    اگر مراد، استدلال عقلی باشد، باید ازمقدماتی بهره برد که هیچ احتمال خلاف را باقی نگذارد.
    بدین منظور، لازم است در این استدلال از مواد بدیهی و شکل قیاسی بهره برد.

    یا اینکه مراد شما از اثبات و استدلال، اثباتی است که به نظر عقلای عالم و عرف مردم درست باشد ولو اینکه ازنظر عقلی و فلسفی مورد اشکال باشد یا حداقل بتوان در آن خدشه وارد کرد.





  10. تشکر


  11. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    288
    مورد تشکر
    665 پست
    حضور
    5 روز 13 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0




    با توجه به این نکات اینک به پاسخ دو سوال مطرح شده میپردازیم.
    سوال نخست. ایا شک در عالم خارج و وجود آن امکان دارد یا خیر.
    بر اساس نکته اولی که بیان شد، پاسخ این سوال بر اساس آنچه در آن نکته گفتیم متفاوت خواهد بود:

    فرض نخست: مراد از عالم خارج، عالم محسوس خارج از نفس ما است:
    در این فرض، تعیین تکلیف وابسته به انتخاب موضع در مورد مسئله دوم است. مراد از امکان شک:

    الف. اگر مراد از امکان شک، امکان عقلی است بدین صورت که حداقل احتمال آن از نظر عقلی بیراه نباشد، پاسخ این است که بله، عقلا میتوان در وجود عالم خارج شک کرد.
    زیرا راه شناخت ما نسبت به جهان خارج
    یا عقل ماست.
    یا تجربه و حس ما.
    راه دوم که برای ایجاد شناخت یقینی از نوع منطقی، مفید و کارگشا نیست.
    تجربه به هیچ وجه موجب یقین منطقی نمیشود.
    بنابراین از اره تجربه نمیتوان به یقین منطقی رسید.
    وقتی که علم ما یقینی ازنوع منطقی نباشد، احتمال خلاف و احتمال عقلی تشکیک کاملا وجود دارد.

    اگر نیز شناخت ما نسبت به جهان خارج، از راه عقل باشد، باید به دنبال آن باشیم که بدانیم عقل انسان چگونه میتواند نسبت به جهان خارج یقین داشته باشد.
    اینجاست که دیدگاه های متعدد در مورد به علم ما نسبت به جهان خارج پدیدار میشود.
    دیدگاه هایی که همگی میخواهد نشان دهد، تصویری که در ذهن از پدیده های خارجی ایجاد میشود.
    هر کدام که باشد، چون این مطابقت، نیازمند استدلال است و مقدماتی را نیاز دارد، احتمال خطا در مقدمات وجود دارد.
    بنابراین،
    اگر مراد از عالم، عالم محسوسات باشد
    و
    اگر مراد از امکان شک، امکان تشکیک عقلی باشد،
    پاسخ سوال اول آن است که بله چنین تشکیکی عقلا ممکن است.




  12. تشکر


  13. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    288
    مورد تشکر
    665 پست
    حضور
    5 روز 13 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    فرض دوم: مراد از عالم خارج، خارج از ذهن ماست، ولو وجود نفس ما و آنچه در نفس قرار دارد.
    در این فرض، سوال اینجاست که آیا عالم خارج، ولو وجود خود نفس ما و فعل و انفعلات آن، یقینی منطقی است یا اینکه احتمال خلاف در صحت آن ممکن است؟
    پاسخ این است که
    انسان حداقل نسبت به خودش و فعل و انفعلات نفسانی خودش، هیچ تشکیکی ندارد.
    علت این است که
    احتمال خطا در جائی ممکن است که علم بدان مورد از موارد علم حصولی باشد.
    اما اگر در موردی، علم بدان از طریق علم حضوری باشد، دیگر احتمال خطا ممعنا ندارد.
    زیرا احتمال خطا در جائی است که بین عالم و معلوم فاصله و واسطه ای باشد. واسطه ای که عبارت است از صورتهای ذهنی.
    ولی اگر خود معلوم نزد عالم حاضر باشد، دیگر احتمال خطا معنا ندارد چرا که واسطه ای درکار نیست.
    در علم انسان به نفس خودش، از انجا که هر چیزی نزد خودش حاضر است، بنابراین ملاک و تعریف علم حضوری در این علم وجود دارد و بدین جهت، تشکیک در وجود نفس انسانی و همینطور فعل و انفعلات آن، نادرست است.





  14. تشکر


  15. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    288
    مورد تشکر
    665 پست
    حضور
    5 روز 13 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    اما سوال دوم. امکان اثبات جهان خارج
    سوال این بود که اگر بشود در جهان خارج شک کرد، آیا استدلالی برای رد کردن چنین شکی وجود دارد؟
    به بیان دیگر، این سوال رامیتوان اینگونه مطرح کرد:
    آیا راهی برای اثبات جهان خارج داریم تا بدان وسیله شک در مورد آنرا برطرف کنیم؟

    مشهور اندیمشندان اسلامی و فلاسفه غرب تا دوره مدرن بوده است.
    ایشان برای اثبات دیدگاه خود از روش های متعددی بهره برده اند.
    برخی با استناد به بداهت جهان خارج آنرا بی نیاز از اثبات میدانند
    برخی با استناد به محسوس بودن جهان خارج انرا اثبات کرده اند.
    برخی نیز بر اساس نظریات و دیدگاه های فلسفی خاص به اثبات جهان خارج پرداخته اند.

    از انجا که سوال مطرح شده ناظر به امکان اثبات بود نه اثبات، به همین مقدار اکتفا میکنیم.
    برای اطلاع از برخی از این دیدگاه ها میتوانید به تاپیکهای زیر مراجعه کنید.

    وجود جهان خارج چگونه برای انسان اثبات می شود؟ (قطعا بدیهی نیست!)

    جهانی خارج از ذهن

    دلیل واقعی بودن همه چیز


    موفق باشید.




  16. تشکر


  17. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۷
    نوشته
    30
    مورد تشکر
    25 پست
    حضور
    7 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    از توضیحاتتون ممنونم.
    عالی بود.
    این سوال از این جنبه برام مهمه که میدونم عقل ما دارای دو حیث نظری و عملی هست.
    اگر به لحاظ علمی بشه تردید کرد و خیلی از امور و اعتقادات را تعلیق کرد و مورد تشکیک قرار داد، اما به لحاظ عملی، بواسطه فایده ای که اون اعتقاد داره، نمیشه این اعتقاد رو از دست داد. شاهدش این که خیلی از مردم به جهان خارج از خودشون معتقدند و حتی برای انسانهای دیگه ذهنی شبیه ذهن خودشون در نظر می گیرند در حالی که نه خودشون و نه فلاسفه دلیل خیلی موجهی براش ندارند.
    چی میشه که این اعتقادات بدون هیچ تعلیقی در زندگی ثابت میمونه اگرچه ذهن میتونه نظرا توشون تشکیک کنه.

    آیا میشه گفت که تشکیک علمی و نظری که همراه با تعلیق لحظه ای است، غیر از تشکیک عملی است که هیچ لحظه ای در عمل رخ نمیده؟! میشه گفت اساسا عقل از حیثی غیر از حیث نظری است که این اعتقاداتو حفظ می کنه و به تعلیق و تشکیکی که نظرا خودش و دیگران بهشون وارد میکنن، بی توجهی میکنه؟!

    پاسخ به این سوال برام مهمه چون احتمال میدم که اصلا فلاسفه برای توجیه این اعتقادات راه رو اشتباه رفتن. به جای حیث نظری باید دنبال حیث عملی عقل رفت و عقل عملی و فرایندش رو بهتر شناخت وووو
    ویرایش توسط سیمون : ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ در ساعت ۲۳:۵۹

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود