جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: در علوم اسلامی کلام بهتر است یا فلسفه؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۹۵
    نوشته
    107
    مورد تشکر
    116 پست
    حضور
    9 روز 8 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    در علوم اسلامی کلام بهتر است یا فلسفه؟




    سلام

    علم کلام در علوم دینی از دلایل نقلی زیاد استفاده میکند.اما فلسفه به عقل انسانی زیاد متکی است و عقل انسان مبرا از اشتباه نیست

    آیا بهتر نیست در علوم اسلامی صرفا از علم کلام استفاده کرد و فلسفه رو کنار گذاشت؟
    ​احمق ترین مردم کسی هست که خود را بیش از همه عاقل پندارد (حضرت علی علیه السلام)

  2. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۸
    نوشته
    512
    مورد تشکر
    280 پست
    حضور
    4 روز 11 ساعت 39 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با نام و یاد دوست

    در علوم اسلامی کلام بهتر است یا فلسفه؟

    کارشناس بحث: استاد صدیق




  3. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    365
    مورد تشکر
    712 پست
    حضور
    6 روز 19 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط صمیمی نمایش پست
    علم کلام در علوم دینی از دلایل نقلی زیاد استفاده میکند.اما فلسفه به عقل انسانی زیاد متکی است و عقل انسان مبرا از اشتباه نیست

    آیا بهتر نیست در علوم اسلامی صرفا از علم کلام استفاده کرد و فلسفه رو کنار گذاشت؟
    باعرض سلام و ادب

    علم کلام، دانشی است که وظیفه آن تبیین، توضیح و دفاع از آموزه های ادیان است.
    این دفاع و تبین، گآهی به شیوه عقلی صورت میگیرد و گاهی به صورت نقلی.
    در شیوه نقلی، از محتویات و مدعیاتی که در درون خود آن دین بیان شده است، بهره گرفته میشود
    و
    در شیوه عقلی، بدون بهره گرفتن از مدعیات درون دینی به دفاع و تبیین برخی از آموزه های ادیان پرداخته میشود.

    بر این اساس،
    اینکه به صورت صفر و صدی به این مسئله نگاه کنیم، شیوه ای نادرست است.


    ویرایش توسط صدیق : ۱۳۹۸/۰۹/۳۰ در ساعت ۰۷:۰۲

  4. تشکر


  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    365
    مورد تشکر
    712 پست
    حضور
    6 روز 19 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    برخی از مدعیات ادیان، به صورتی است که اصولا نمیتوان به شیوه ای صحیح از آنها دفاع کرد مگر از طریق عقلی.
    مثلا اینکه خداوند متعال وجود دارد و صفاتی از قبیل علم و حکمت و صداقت و قدرت را دارد.
    اینگونه مباحث، مباحثی است برون دینی و نمی توان آنها را با ادعاهایی که در درون متن مقدس یا منابع اصلی آن دین بیان شده است، اثبات کرد.
    علت نیز واضح است.
    به عنوان مثال، برای اینکه بتوان به آیات قران کریم استناد کرد، ابتدا لازم است که وجود خدا و حکمت او در خلقت انسان و حکمتش در ارسال انبیاء برای رساندن پیامش به بندگانش و نیز علم وصداقش و نیز وحی بودن اصل کتابی که به آیه ای از آن میخواهیم استناد کنیم اثبات شود.
    پر واضح است که این اثبات نیز به شیوه عقلی معتبر امکان دارد و گرنه گرفتار دور یا تسلسل میشویم.




  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    365
    مورد تشکر
    712 پست
    حضور
    6 روز 19 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    بنابراین مشخص شد که در برخی از اموزه های ادیان، نیاز به روش عقلانی داریم.
    اما این شیوه های عقلانی، نیازمند یک سری اصول و مبانی هستند.
    مثلا برای اثبات خدا، نیازمند اصولی از جمله امتناع اجتماع و ارتفاع نقیضین، اصل واقعیت، اصل علیت و اموری از این دست هستیم.
    اینگونه مباحث، مباحثی هستند که بحث از آنها در دانشی دیگر صورت میگیرد.
    چنین دانشی، دانش فلسفه است.
    ما برای اینکه چنین مباحث پیشینی ای را بررسی کنیم، نیازمند فلسفه هستیم.
    دانشی که از یک سری اصول و مبانی صحبت و بحث میکند. اصولی که در علم کلام، همچون بسیاری از دانشهای دیگر، مورد استفاده قرار میگیرد.


  7. تشکر


  8. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    365
    مورد تشکر
    712 پست
    حضور
    6 روز 19 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نیاز دیگر علم کلام به فلسفه در دفاع از برخی آموزه های دینی است.
    دفاعی که در برابر شبهات عقلی و برون دینی صورت میگیرد.
    ممکن است خود آن آموزه، به صورت عقلی قابل اثبات نباشد ولی برای دفاع از آن، یک سری اصول و مبانی چیده میشود که با توجه به آنها، میتوان از این آموزه خرد گریز که باعقل قابل اثبات نیست، در برابر شبهات دفاع کرد.
    مثلا اینکه خداوند بعد از این دنیا، چه برخوردی با افراد صغیر ومجنون دارد. اصل این مسئله، یک مسئله خرد گریز است و نمیتوان برای آن دلیل عقلی اقامه کرد. اما وقتی شخصی مدعی میشود که مثلا چنین افرادی به واسطه اینکه عمل خیری انجام نداده اند، قاعدتا جهنمی میشوند، متکلم عقل گرا بدین ادعای واکنش نشان داده و آنرا رد میکند. چرا که این ادعا، با عدالت خداوند سازگار نیست.
    اینکه خداوند ظلم نمیکند در نتیجه آنها به جهت جهل یا ناتوانی جهنمی نمیشوند یک مسئله عقلی است که میتواند در خود علم کلام نیز از آن بحث شود و به صورت عقلی اثبات شود، اما مبانی اینکه چرا خداوند عقلا ظلم نمیکند، در دانشی دیگر اثبات میشود.


  9. تشکر


  10. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    365
    مورد تشکر
    712 پست
    حضور
    6 روز 19 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    یا به عنوان مثال، در مسئله عصمت، کسی اشکال میکند که شما از کجا میدانید که این شخص در مخفیگاهش گناه نمیکند یا از کجا میدانید که به اشتباه و خطا، سخن شیطان را به عنوان سخن خداوند به مردم ابلاغ نکرده است. اصل این مسئله و اثبات عصمت، بر عهده متکلم است که در چنین مواردی باید به شیوه عقلی به تبیین و اثبات عصمت بپردازد. اما آن اثبات و تبیین، به پشتوانه یک سری اصول و مبانی عقلی است که در دانشی دیگر از آنها بحث میشود.

    بدین صورت مشخص میشود که در برخی مباحث، به صورت اولیه یا در پاسخ به سوالات و شبهات و ابهامات پیش روی اعتقادات دینی لازم است به فلسفه مراجعه داشته باشیم.

    بعلاوه، دانش فلسفه منحصر به این امور نیست و مباحث دیگری نیز در فلسفه مطرح بوده و هست که امروزه با عنوان فلسفه های مضاف شناخته میشود. فلسفه هایی مانند فلسفه علم، فلسفه دین، فلسفه اخلاق، فلسفه تاریخ و ...
    اینگونه مباحث، کاملا از حیطه مباحث کلامی خارج است و نیازمند دانشی دیگر و شیوه ای دیگر برای طرح و بحث است.

    بنابراین دانش کلام و فلسفه، دو دانش کاملا مجزا هست و در مباحث دینی به هیچ وجه مستغنی ازمباحث فلسفی نیستیم.

    موفق باشید.


  11. تشکر


  12. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    365
    مورد تشکر
    712 پست
    حضور
    6 روز 19 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی




    پرسش: علم کلام در علوم دینی از دلایل نقلی زیاد استفاده میکند.اما فلسفه به عقل انسانی زیاد متکی است و عقل انسان مبرا از اشتباه نیست. آیا بهتر نیست در علوم اسلامی صرفا از علم کلام استفاده کرد و فلسفه رو کنار گذاشت؟

    پاسخ:
    علم کلام، دانشی است که وظیفه آن تبیین، توضیح و دفاع از آموزه های ادیان است. این دفاع و تبین، گآهی به شیوه عقلی صورت میگیرد و گاهی به صورت نقلی. در شیوه نقلی، از محتویات و مدعیاتی که در درون خود آن دین بیان شده است، بهره گرفته میشود و در شیوه عقلی، بدون بهره گرفتن از مدعیات درون دینی به دفاع و تبیین برخی از آموزه های ادیان پرداخته میشود. بر این اساس، اینکه به صورت صفر و صدی به این مسئله نگاه کنیم، شیوه ای نادرست است.

    برخی از مدعیات ادیان، به صورتی است که اصولا نمیتوان به شیوه ای صحیح از آنها دفاع کرد مگر از طریق عقلی. مثلا اینکه خداوند متعال وجود دارد و صفاتی از قبیل علم و حکمت و صداقت و قدرت را دارد. اینگونه مباحث، مباحثی است برون دینی و نمی توان آنها را با ادعاهایی که در درون متن مقدس یا منابع اصلی آن دین بیان شده است، اثبات کرد. علت نیز واضح است. به عنوان مثال، برای اینکه بتوان به آیات قران کریم استناد کرد، ابتدا لازم است که وجود خدا و حکمت او در خلقت انسان و حکمتش در ارسال انبیاء برای رساندن پیامش به بندگانش و نیز علم وصداقش و نیز وحی بودن اصل کتابی که به آیه ای از آن میخواهیم استناد کنیم اثبات شود. پر واضح است که این اثبات نیز به شیوه عقلی معتبر امکان دارد و گرنه گرفتار دور یا تسلسل میشویم. بنابراین مشخص شد که در برخی از اموزه های ادیان، نیاز به روش عقلانی داریم. اما این شیوه های عقلانی، نیازمند یک سری اصول و مبانی هستند. مثلا برای اثبات خدا، نیازمند اصولی از جمله امتناع اجتماع و ارتفاع نقیضین، اصل واقعیت، اصل علیت و اموری از این دست هستیم. اینگونه مباحث، مباحثی هستند که بحث از آنها در دانشی دیگر صورت میگیرد. چنین دانشی، دانش فلسفه است. ما برای اینکه چنین مباحث پیشینی ای را بررسی کنیم، نیازمند فلسفه هستیم. دانشی که از یک سری اصول و مبانی صحبت و بحث میکند. اصولی که در علم کلام، همچون بسیاری از دانشهای دیگر، مورد استفاده قرار میگیرد.

    نیاز دیگر علم کلام به فلسفه در دفاع از برخی آموزه های دینی است. دفاعی که در برابر شبهات عقلی و برون دینی صورت میگیرد. ممکن است خود آن آموزه، به صورت عقلی قابل اثبات نباشد ولی برای دفاع از آن، یک سری اصول و مبانی چیده میشود که با توجه به آنها، میتوان از این آموزه خرد گریز که باعقل قابل اثبات نیست، در برابر شبهات دفاع کرد. مثلا اینکه خداوند بعد از این دنیا، چه برخوردی با افراد صغیر ومجنون دارد. اصل این مسئله، یک مسئله خرد گریز است و نمیتوان برای آن دلیل عقلی اقامه کرد. اما وقتی شخصی مدعی میشود که مثلا چنین افرادی به واسطه اینکه عمل خیری انجام نداده اند، قاعدتا جهنمی میشوند، متکلم عقل گرا بدین ادعای واکنش نشان داده و آنرا رد میکند. چرا که این ادعا، با عدالت خداوند سازگار نیست. اینکه خداوند ظلم نمیکند در نتیجه آنها به جهت جهل یا ناتوانی جهنمی نمیشوند یک مسئله عقلی است که میتواند در خود علم کلام نیز از آن بحث شود و به صورت عقلی اثبات شود، اما مبانی اینکه چرا خداوند عقلا ظلم نمیکند، در دانشی دیگر اثبات میشود. یا به عنوان مثال، در مسئله عصمت، کسی اشکال میکند که شما از کجا میدانید که این شخص در مخفیگاهش گناه نمیکند یا از کجا میدانید که به اشتباه و خطا، سخن شیطان را به عنوان سخن خداوند به مردم ابلاغ نکرده است. اصل این مسئله و اثبات عصمت، بر عهده متکلم است که در چنین مواردی باید به شیوه عقلی به تبیین و اثبات عصمت بپردازد. اما آن اثبات و تبیین، به پشتوانه یک سری اصول و مبانی عقلی است که در دانشی دیگر از آنها بحث میشود. بدین صورت مشخص میشود که در برخی مباحث، به صورت اولیه یا در پاسخ به سوالات و شبهات و ابهامات پیش روی اعتقادات دینی لازم است به فلسفه مراجعه داشته باشیم.

    بعلاوه، دانش فلسفه منحصر به این امور نیست و مباحث دیگری نیز در فلسفه مطرح بوده و هست که امروزه با عنوان فلسفه های مضاف شناخته میشود. فلسفه هایی مانند فلسفه علم، فلسفه دین، فلسفه اخلاق، فلسفه تاریخ و ...
    اینگونه مباحث، کاملا از حیطه مباحث کلامی خارج است و نیازمند دانشی دیگر و شیوه ای دیگر برای طرح و بحث است.

    بنابراین دانش کلام و فلسفه، دو دانش کاملا مجزا هست و در مباحث دینی به هیچ وجه مستغنی ازمباحث فلسفی نیستیم.


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود