صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: ***اِستعانت و استغاثه***

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611

    ***اِستعانت و استغاثه***




    استعانت :کمک خواستن از خدا


    واژه استعانت، مصدر باب استفعال از ريشه «ع‌ـ‌و‌ـ‌ن» در لغت به معناى كمك و پشتيبانى خواستن است.

    حقيقتِ استعانت،: كمك خواستن شخص از خدا براى دريافت قدرت وتوان بر انجام دادن كار، يا براى سهولت انجام دادن آن است، به‌گونه‌اى كه از همنوعان وى نيز كمكى ساخته نيست. كارها (در مقايسه با يكديگر) برخى مهم و برخى غير مهمّ به نظر مى‌آيند و استعانت، همه امور مهم و غير مهم را دربرمى‌گيرد.
    برخى مصداق كامل و روشن استعانت را امور مهم و حوادث بزرگ دانسته‌اند. استعانت راستين در صورتى تحقق مى‌يابد كه شخص، در هر رخدادى متوجه خدا باشد و فقط از او استعانت بجويد و به استعانت زبانى بسنده‌نكند، چنان كه يكى از اسماى الهى «مستعان» و به معناى كسى است كه از او مى‌توان كمك گرفت.

    مفهوم استعانت در قرآن كريم:

    در قالب «نستعين» (حمد/1،5)

    «استعينوا» (بقره/2، 45، 153)

    «المستعان» (يوسف/12، 18)

    «تعاونوا» (مائده/5، 2)

    «فأعينونى» (كهف/18، 95) آمده‌است.

    واژه نصرت (آل‌عمران/3،52) نيز با‌اندك اختلافى مفهوم عون را مى‌رساند.

    از‌مضمون برخى آيات نيز كه در آن وسيله جويى (مائده/5،53)
    درخواست موسى(عليه السلام) براى همكارى هارون از خداوند (طه /20،29)
    كمك‌خواستن لوط(عليه السلام) از قوم خويش (هود/11، 78) مطرح شده، مفهوم استعانت نيز استفاده‌مى‌شود.

    منبع:
    مرکزفرهنگ ومعارف قرآن

    ویرایش توسط Moamma : ۱۳۸۷/۱۰/۰۶ در ساعت ۱۶:۳۳

    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611



    انحصار استعانت از خدا:

    اكثر قريب به اتفاق‌مفسران، انحصار استعانت از خداى متعالى را از آيه 5 سوره حمد استفاده كرده‌اند: «إِيّاكَ نستعين» ، زيرا تقديم ضمير مفعولى «إيّاكَ» بر فعل، بيان‌كننده انحصار استعانت از خداى سبحان است.عده‌اى تقديم ضمير را براى اهتمام و احترام به ياد و نام خداوند دانسته‌اند.

    برخى معتقدند از آيه «واللّهُ المُستَعانُ عَلى ما تَصِفون» (يوسف/12،18) نيز انحصار يارى جويى از خداوند استفاده مى‌شود.

    البته بعضى مفسران نيز اصل انحصار استعانت را پذيرفته‌اند; امّا آن را «ادّعايى» مى‌دانند; نه‌«حقيقى»; بدين معنا كه انسان فقط در امور مهم از خدا كمك مى‌جويد و مددجويى وى در امور عادى زندگى ناديده گرفته مى‌شود و از روى ادعّا و مبالغه، استعانت را به خدا منحصر مى‌داند.

    **راز انحصار حقيقى استعانت از خدا، به صورتهاى گوناگونى قابل ذكر است:

    1. كسى كه از توحيد* افعالى آگاه است و نظام وجود را صورت فاعليت خدا مى‌بيند و انحصار تأثيرگذارى حقيقى را در خدا، با برهان يا به‌صورت مشاهده مى‌يابد، حصر استعانت را نيز حصر حقيقى و‌كمك ديگر موجودات را مظهر يارى‌رساندن خدا‌مى‌داند.

    2. اسماى حسناى الهى يعنى «اللّه» «رَبّ العالمين» «الرّحمن» «الرّحيم» و «مالِكِ يَوم الدّين» كه قبل از آيه «إِيّاكَ نَعبُدُ و إِيّاكَ نَستَعِين» آمده، هر يك حد وسط برهان حصر استعانت از او نيز خواهد بود; مثلا با استفاده از اسم «اللّه» اين گونه استدلال مى‌شود كه ذات اقدس خداوند، در بردارنده انحصارى همه كمالات وجودى و يگانه مستعان سراسر عالم هستى است، بنابراين، فقط از وى بايد مدد جست.

    3. حدوث و استمرار قدرت انسان بر هر كارى، از جانب خداست، ازاين‌رو هر كارى كه از انسان صادر مى‌شود به خدا نسبت دارد، در عين اينكه به‌انسان منسوب است و معناى حصر حقيقى استعانت از خدا، همين است.

    4. بر اساس دلايل عقلى و نقلى، اطاعت و ترك گناه، فقط با خواست و قدرت الهى امكان‌پذير است، و اراده و كوشش بندگان، به تنهايى آن‌را فراهم نمى‌سازد، پس تنها بايد از خدا يارى طلبيد.

    5. به ثمر رسيدن كار انسان در گرو فراهم‌شدن اسباب و رفع موانع مناسب با آن است كه خداوند ما را به آن توان بخشيده; ولى از آنجا كه بعضى از اين اسباب و موانع در محدوده آگاهى‌بشر نيست، بلكه فقط در اختيار خداست و فقط او از آن آگاه است، فرموده كه فقط از او كمك‌بجوييم.


    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  5. تشکر


  6. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۷
    نوشته
    1,145
    تشکر:
    1
    حضور
    4 روز 15 ساعت 24 دقیقه
    دریافت
    32
    آپلود
    0
    گالری
    18



    الهی اگر بخواهم شرمنده ام و اگر نخواهم گرفتار
    اللهم ارزقنا حلاوت ذکرک و لقائک و الحضور عندک
    بمعرفة حججک سیما معرفة حجتک حجة ابن الحسن صلواتک علیه وعلی آبائه
    و معرفة اولیائک سیما معرفة ولیک نجم الدّین

    حسن حسن زاده آملی

  7. تشکر


  8. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611



    استعانت از وسایل:

    ظاهر، بلكه صريح آيات قرآن، بر روا بودن يارى جستن از غير خدا دلالت دارد، بلكه در بعضى آيات، به كمك گرفتن از غير خدا امر شده:
    «وابتَغوا إِليهِ الوَسيلَة...» (مائده/5،35)

    به مؤمنان مى‌فرمايد: از شكيبايى و نماز* يارى جوييد: «يأَيّهَا الَّذينَ ءَامَنوا استَعينوا بِالصَّبرِ والصَّلوةِ» (بقره/2،153)

    در برخى ديگر، اين كار به پيامبران و غير ايشان نسبت داده شده است، چنان‌كه موسى همكارى برادر خويش هارون را از خداوند درخواست مى‌كند:«واجعَل لِى وَزيرًا مِن أَهلِى * هرونَ أخِى» (طه/20،29)خداوند نيز به‌اجابت آن، وعده مى‌دهد:«سَنشُدُّ عَضُدكَ بِأخيكَ» (قصص/28،35)
    هنگامى‌كه عيسى(عليه السلام)كفر بنى‌اسرائيل را دريافت [و فهميد كه قصد كشتن او را دارند]گفت: ياران من در راه خدا چه كسانى‌اند: «فَلمّا أَحسَّ عيسى مِنهم الكُفرَ قالَ مَن أَنصارى إِلى اللّه» (آل‌عمران/‌3،‌52)

    حضرت لوط نيز از قوم خود كمك خواست: «أَليسَ مِنكُم رَجلٌ رَشيدٌ» (هود/11،78)

    ذوالقرنين نيز گفت: مرا با نيرويى يارى كنيد تا ميان شما و آنها سدّى استوار قرار دهم: «فَأَعينونِى بِقُوّة أَجعَل بَينكُم و بَينهُم رَدماً» (كهف/18، 95)

    در آيه‌اى نيز خداوند مى‌فرمايد: [اگر مسلمانانى كه موفق به هجرت نشده‌اند] از شما در راه دين يارى خواستند، آنان را يارى كنيد: «و إِن استَنصَروكُم فِى‌الدّينِ فَعليكُم‌النَّصرُ» (انفال/8‌،‌72)

    برخى در جواز استعانت از غير خدا، به آيه«تَعاوَنوا عَلى‌البِرّ والتَّقوى» (مائده/ 5، 2) نيز استناد كرده‌اند
    ، پس يارى خواستن از وسايل نه تنها جايز بلكه طبق آيه 153 بقره/2 لازم است،

    افزون بر اين، ضرورت اقتضا دارد كه انسانها در امور زندگى از يكديگر يارى بجويند و شيوه هميشگى مسلمانان و غيرمسلمانان نيز همين بوده است.

    برخى مفسران، در ذيل آيات 28‌ـ‌30 آل‌عمران/3 آورده‌اند كه بيشتر مذاهب چهارگانه اهل سنت،يارى طلبيدن از كفّار را براى مبارزه با گروه ديگرى از كافران، جايز دانسته‌اند. دليل آنها، رواياتى است كه صحيح مسلم در زمينه يارى گرفتن پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) از صفوان‌بن‌اميّه در جنگ حُنين و كمك قبيله خُزاعه به حضرت در فتح مكه و استعانت آن بزرگوار از يهود «بنى قَيْنُقاع» و همكارى مشركى به نام «قُزمان» در جنگ اُحد، نقل كرده است.

    علاّمه حلى نيز در جواز كمك‌گرفتن از اهل ذمّه در جنگ با كافران حربى، به بعضى از موارد پيشين استشهاد كرده است، چنان‌كه صاحب‌جواهر نيز در استعانت از اهل ذمّه در برابر شورشيان داخلىِ حكومت اسلامى، چنين‌نظرى دارد.

    مفسران براى جمع ميان آياتى كه استعانت را به يارى جستن از خدا منحصر مى‌داند و آياتى كه به استعانت از غير خدا فرمان داده يا آن را تجويز كرده است، راههايى را ذكر كرده‌اند:

    1. چون نظام هستى، صورت فاعليت حق‌تعالى است و همه جهان را رب العالمين اداره مى‌كند، هيچ چيزى در جهان، مؤثّر و مستقل وبى‌نياز از خدا نيست و همه فاعلها، از شئون و درجات فاعليت خداى سبحان هستند و كارهايشان همه از اوصاف فعلى خداست كه از «مقامِ فعل» او انتزاع مى‌شود، به همين جهت، كمك دهى ساير موجودات، جلوه و صورت يارى‌بخشيدن پروردگار است و هيچ يارى‌كننده‌اى در يارى دادن خود استقلال ندارد و استعانت از هر چيزى، استعانت از وجه خدا و فيض اوست; نه غير آن، بنابراين، يارى خواستن از غير حق با حصر حقيقى استعانت در وى منافاتى ندارد.

    2. چون امر به استعانت از غير خدا، از جانب خدا صادر شده، هيچ منافاتى با حصر استعانت از خدا ندارد. با توجه به اينكه اشتغال به مناجات با خدا از راه نماز و پيشه كردن صبر كه خدا بدانها امر كرده، از مصاديق استعانت از خداى‌سبحان است; نه يارى خواستن از غير‌خدا، افزون بر اين، قدرت مستعان بر انجام‌دادن و ادامه هر كارى، از قدرت خدا ناشى مى‌شود، پس ريشه كمك‌خواستن از غير خدا و يارى بخشيدن او به خدا باز‌مى‌گردد.



    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  9. تشکر


  10. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611



    استعانت از خدا و توسل به اولیاء(علیهم السلام)

    توسل به پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) و اهل‌بيت حضرت در اظهار نياز به آنان نيز هيچ منافاتى با حصر استعانت از خدا نداشته، شائبه‌اى از شرك در آن نيست، زيرا حقيقت توسّل، تمسّك به گوهرهاى گرانسنگ معنوى، يعنى شخصيتهايى است كه نزد خدا وجاهت دارند و خدا به آنان قدرت برآوردن حاجات انسانها را عنايت كرده است، تا‌به‌اذن خدا حاجت انسان را برآورده سازند، پس شخص متوسل، آنان را واسطه بين خود و خدا قرار مى‌دهد; نه اينكه از آنها به‌صورت مستقل حاجت بطلبد، افزون بر اينها، خدا در قرآن نيز به‌اين‌گونه استعانت و واسطه قرار دادن فرمان‌داده و آن را تأييد كرده است:
    «و‌ابتَغوا إِليهِ الوَسيلَة‌...». (مائده/5،35) در آيات 98‌ـ‌99 يوسف/12 نيز درخواست فرزندان يعقوب(عليه السلام)را از‌پدر جهت آمرزش‌طلبى از خدا ذكر و تأييد كرده‌است.

    به گفته شافعى اهل بيت رسول خدا(صلى الله عليه وآله)وسيله تقرب به خدا هستند، بنابراين، توسل و نيز طلب شفاعت از اولياى خدا با عبادت بتها از ناحيه مشركان، متفاوت است، زيرا آنان حاجاتشان را مستقلا از بتها مى‌خواستند.


    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  11. تشکر


  12. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611



    مراتب استعانت

    همان‌گونه كه عبادت درجات گوناگونى دارد و به عبادت بردگان، تاجران و عاشقان تقسيم مى‌شود،
    استعانت نيز درجات و مراتبى دارد; نازل‌ترين مرتبه آن اين است كه انسان ابتدا خود را ديده، مى‌گويد: من از خدا يارى مى‌طلبم.
    اگر كارى را خود انسان انجام دهد، و كمبودش را ديگرى جبران و ترميم كند، ديگرى ناصر، معاون و شفيع اوست و كار با نصرت و معاونت و شفاعت انجام گرفته است; نه با ولايت;
    ولى اگر انسان، خود را صاحب هيچ سهمى نداند و همه شئون خود را به خدا بسپارد، تحت ولايت خداست:«اللّه وَلىُّ الَّذين ءامَنوا». (بقره/2،257) درجات استعانت با مراتب عبادت به هم پيوسته است و به هر ميزان كه عابد در عبادت، موحّد و در توحيد، صادق باشد، استعانتش نيز ظريف‌تر خواهد بود;
    اگر عبادت به مرحله عالى راه يافت، استعانت نيز به مرحله ولايت مى‌رسد و در استعانت مولّى عليه از ولىّ، عون كامل از آنِ ولىّ است كه بر همه شئون مولّى عليه اشراف دارد.

    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  13. تشکر


  14. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611



    عمومیت استعانت

    برخلاف پندار برخى مفسران، استعانت از خداى سبحان، به عبادتش منحصر نيست.

    گرچه مددخواهى از او بلافاصله بعد از حصر عبادت آمده است:«اِيّاكَ نَعبدُ و إِيّاكَ نَستعين»; ليكن دلالتى بر خصوص يارى جستن از خدا در عبادت او ندارد، بلكه منظور، انحصاركمك گرفتن از خدا در مطلق امور است و اين عموميت را، افزون بر آيه 5 سوره حمد از آيات 45‌و 153 بقره/2 نيز مى‌توان استفاده كرد، زيرا در هيچ يك از اين دو آيه، متعلق استعانت بيان نشده‌است.

    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  15. تشکر


  16. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611



    استعانت از نماز وروزه:

    به گفته بيشتر مفسران در ذيل آيه «واستَعينُوا بِالصَّبرِ والصَّلـوة» (بقره/2، 45) مقصود از «صلوة» نماز، و به گفته برخى، دعا يا صلوات است، و «صبر»* مفهوم «پايدارى» دارد و گويا تفسير آن در برخى روايات به «روزه»، از باب بيان مصداق باشد.
    ويژگيهاى بى‌همتاى صبر و نماز در زمينه‌هاى فردى و اجتماعى و مادّى و معنوى، باعث شده تا بر استعانت از اين دو تأكيد شود، زيرا پناه بردن به درگاه عبوديت الهى در نماز، روح ايمان را در بنده بيدار و او را متوجه اين حقيقت مى‌سازد كه به رشته‌اى ناگسستنى چنگ زده است.

    نيز صبر بر گرفتارى، و صبر بر طاعت در برابر معصيت، هر مصيبت بزرگ را كوچك مى‌كند و زمينه‌ساز تسليم بنده، در برابرخدا مى‌شود. بر پايه رواياتى، هرگاه كار بر رسول‌خدا(صلى الله عليه وآله) سخت و از چيزى اندوهناك مى‌شد، به نماز پناه مى‌برد. در روايات، تأكيد شده كه هنگام شدايد و سختيها روزه گرفته، نماز بخوانيد.
    فقيهان نيز با استناد به همين روايات، بر استحباب نمازهاى مخصوص، هنگام بروز حوادث دشوار فتوا داده‌اند.

    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  17. تشکر


  18. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611



    استغاثه:کمک خواهی از خدا هنگام بلا ورنج وگرفتاری

    واژه استغاثه، مصدر باب استفعال از ريشه «غ‌ـ‌و‌ـ‌ث» به‌معناى طلب نصرت و فرياد‌رس خواهی و استمداد در حال شدّت و محنت است.

    اين واژه از ريشه «غ‌ـ‌ى‌ـ‌ث» به‌معناى طلب باران، مورد بحث اين مقاله نيست. به گفته برخى، «غوث» در اصل نجات دادن از ابتلا و محنت و قرار دادن شخص در پناه خود است. از اين ديدگاه با دو قيد «نجات دادن و در پناه خود قرار دادن» فرق ميان اغاثه و انقاذ، تخليص، اعانه، نصر، انجاء و تفريج روشن‌مى‌شود.

    حقيقت استغاثه كه شرط بندگى است، استمداد از خداست، زيرا يگانه تأثيرگذار در عالم اوست و اگر از غير وى (اولياى الهى) كارى ساخته است، به اذن او و به اين جهت است كه آنان مجارى فيض وى هستند،
    بر اين اساس، رسول‌خدا(صلى الله عليه وآله وسلم)فرمود: يگانه حقيقتى كه بدان‌استغاثه مى‌شود، خداوند است البتّه اين به معناى روا نبودن استغاثه به اولياى الهى نيست، زيرا انسانهاى كامل با توجه به مقام خلافت الهى خويش، در حكم «مستخلفٌ عنه» بوده و مى‌توانند مورد استغاثه واقع شوند، ازاين‌رو در منابع دينى دعاهايى وارد شده كه در آنها از‌اولياى‌الهى، چون حضرت زهرا(عليها السلام) و امام‌عصر(عج) استغاثه مى‌شود، پس شرك پنداشتن استغاثه به ارواح مقدّس، نادرست بوده، از عدم فهم صحيح توحيد افعالى ناشى مى‌شود.

    نمونه آشكار استغاثه: هنگامى است كه انسان به بيمارى سختى مبتلا مى‌شود يا در امواج توفان دريا گرفتار مى‌آيد و دست خود را از همه جا كوتاه مى‌بيند و به اقتضاى فطرت توحيدى، اين حقيقت را درمى‌يابد كه در عالم، قدرتى هست كه بتواند وى را در هر شرايطى كه باشد نجات دهد. در‌اين‌حالت، انسان با تضرّع و زارى، فقط به خدا استغاثه مى‌كند.

    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  19. تشکر


  20. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۷
    نوشته
    2,954
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 روز 10 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    611



    استغاثه درقرآن

    مشتقّات واژه «استغاثه» در قرآن 4 بار به‌كار رفته كه دو مورد آن به اين بحث مربوط است:

    1.‌استغاثه سپاهيان اسلام از خداوند در جنگ بدر. (انفال/8‌، 9)

    2.‌استغاثه پدر و مادر به درگاه خداوند براى هدايت فرزند خويش (احقاف/46،17)

    افزون بر اين، از برخى موارد كه در آن واژه‌هايى مانند:
    «صرخ» (فاطر/35، 37)،
    «ندا» (انبياء/21، 76،83، 87‌ـ‌88; ص/38،3; نساء/4، 75)،
    «دعا» (انعام / 6، 63‌ـ‌64; يونس/10، 12)، به‌كار رفته

    همچنين از سياق برخى آيات، مانند 214 بقره/2، مفهوم استغاثه استفاده مى‌شود.
    «جؤار» نيز كه مشتقات آن در آيات 64‌ـ‌65 مؤمنون/23 و 53 نحل/16 آمده، به معناى بلند‌كردن صدا به استغاثه و در محدوده بحث داخل‌است.

    یارب

    يا رب منم جويان تو يا خود تويى جويان من

    اى ننگ من تا من منم من ديگرم تو ديگرى




  21. تشکر


صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود